Elementler içinde çok bol bulunanı olduğu hâlde, eski kimyâcıların gözünden kaçan renksiz, kokusuz ve tatsız bir gaz. İlk defâ 1774 yılında J.Priestley tarafından, cıva oksidin ısıtılması ile elde edildi. 1781’de Lavoisier, oksijenin, havada bulunan ve yanmayı hâsıl eden bir madde olduğunu bildirdi. Bu maddeye, asit yapısı anlamına gelen oxygenıum ismini verdi. Çünkü Lavoisier, bütün asitlerin oksijen ihtivâ ettiğini sanıyordu. ...

Oksijeni defa 1774 Joseph Priestly, cıva oksidinin ısıtılması ile elde edildi. 1781 yılında Lavoisier, oksijenin havada bulunan ve yanmaya etki eden bir madde olduğunu bildirdi. Bu maddeye asid yapısı anlamına gele oksijen ismi verildi. Çünkü Lavoisieri, bütün asitlerin oksijen ihtiva ettiğini sanıyordu.

Bulunuşu

Atmosferde, hacim olarak %21, ağırlıkça %23,2 oksijen ihtiva eder. Su, ağırlıkça %88,8 oksijen bulundurur. Yer kabuğunun ise %50'sini teşkil eder.Oksijen, serbest halde, havada, suda, çözünmüş olarak ve toprak içinde en çok nitrat, fosfat ve karbonat halinde yer kabuğunun içerisinde bulunmaktadır.

Oksijenin elde edilişi

# Suyun elektrolizinden yararlanılarak elde edilir. Az miktarda baz veya asid ilave edilmiş saf su elektroliz edilirse, anotta, çok saf oksijen edilir.
1 Laboratuarda, potasyum kloratın, mangandioksit ile elde edilir.
2 Potasyum permanganat ile hidrojen peroksit, asitli ortamda oksijen verir.
3 Endüstride, havadan elde edilir. Sıvı havanın franksi destilasyonunda önce hava buharlaşır, geriye %99,5 saflıkta oksijen kalır.
4 Yine endüstride, çok saf oksijen, baryum peroksit|baryum peroksidin 800°C ye kadar ısıtılmasında elde edilir.

Oksijen kimyada (O) sembolü ile gösterilir. Atom numarası 8 olan oksijenin tabiatta kütle numaraları toplamı 16'dır (%99,76), 17 (%4) ve 18 (%0,20) olan üç izotopu vardır. Oksijenin atom ağırlığı 16 olarak kabul edilir. Kütle numaraları 14, 15 ve 19 olan izotopları radyoaktiftir. Fakat bu radyoaktiflerin ömrü oldukça kısadır. Oksijenin çekirdeğinde 8 proton bulunmaktadır. Kimyasal reaksiyonların hemen hemen hepsinde iki elektron alarak geçer. Oksijen normal sıcaklıkta pasiftir; yüksek sıcaklıkta aktiftir.

Oksijenin sudaki çözünürlüğü 100ml'dır. Oksijenin kritik sıcaklığı –118,8°C'dır. Oksijen, bu sıcaklığın üzerinde sıvılaşamaz. Yani sadece basınç ile sıvılaştırılmaz oksijenin kritik basıncı 49,7 atmosferdir. Bir atmosfer basınçtaki erime noktası –218,8°C ve kaynama noktası –183°C dır. Belirli bir miktardaki oksijen, katı ve sıvı hallerinin her ikisinde de açık mavi ve şeffaftır. Sıvı oksijen, kuvvetli bir magnetiktir. Şayet sıvı oksijenin bir atmosfer basıncındaki bir hacmi, normal şartlar altında (760mm Hg ve 20°C) buharlaştırılırsa, buharın hacmi sıvı hacminin 860 misli olur. Katı oksijenin yoğunluğu –252,5°C de 1,426 g/cm küptür. Metallerin çok azı, sıvı hale iken oksijen absorblar (emerler). Absorblanan bu oksijen metal katılaşırken tekrar metali terk eder.

Atom numarası: 8
Simge: O
Kütle numarası: 15.9994
Kaynama Noktası (C): -183
Erime Noktası (C): -218.8
Yoğunluk: 1.14
Buharlaşma Isısı: .815
Kaynaşma (Füzyon) Isısı: 0.053
Elektriksel iletkenlik: --
Isıl iletkenlik: 6e-05
Özgül Isı Kapasitesi: .218

Yoğunluğu 1,105 olan renksiz, kokusuz gaz.

Kaynak

http://tr.wikipedia.org/wiki/Oksijen