```XV. Louis```, lakabý ```Sevilen Louis``` (``Louis le Bien-Aimí©``) (15 Þubat 1710-10 Mayýs 1774), 1715-1774 arasýnda Fransa kralý.Güçsüz yönetimiyle krallýk otoritesinin zayýflamasýna yol açmýþ, 1789 Fransýz Devrimi`nin patlak vermesinde etkili olmuþtur.
...
XV. Louis lakabý
Sevilen Louis (``Louis le Bien-Aimí©``) (
15 Þubat 15 Þubat Gregorian Takvimine göre yýlýn 46. günüdür. Sonraki sene için 319 gün var (Artýk yýllarda 320).
...Detaylý bilgi için linke týklayýnýz.
1710-
1710 yýlý olaylarý, ölümler, doðumlar ve diðer önemli geliþmeler
...Detaylý bilgi için linke týklayýnýz.
10 Mayýs 10 Mayýs Gregorian Takvimine göre yýlýn 130. günüdür. Sonraki sene için 235 (Artýk yýllarda 236) gün var
...Detaylý bilgi için linke týklayýnýz.
1774),
1774 yýlý olaylarý, ölümler, doðumlar ve diðer önemli geliþmeler
...Detaylý bilgi için linke týklayýnýz.
1715-
1774 arasýnda
Fransa kralý.Güçsüz yönetimiyle krallýk otoritesinin zayýflamasýna yol açmýþ, 1789
Fransýz Devrimi`nin patlak vermesinde etkili olmuþtur.
thumb|
Fransa kralý
XIV. Louis`nin (hd 1643-1715) torununun oðlu,
Burgonya dükü Louis`yle
Savoy`lu Marie-Adelaide`nin oðluydu.Anne ve babasýyla hayatta kalan tek aðabeyi 1712`de öldüðü için, XIV. Louis`nin ölmesi üzerine (
1 Eylül 1715) tahta çýktý.Þubat 1723`te reþit ilan edilmesine deðin ülkeyi naip sýfatýyla Orleans dükü II. Philippe yönetti.Philippe, Louis`yi 1721`de
Ýspanya kralý
V. Felipe`nin kýzý Mariana`yla evlendirdi.Philippe`in Aralýk 1723`te ölmesinin ardýndan Louis, Conde 7. prensi Louis-Henri`yi baþnazýrlýða atadý.Louis`nin Maraiana`yla evliliðini iptal eden Louis-Henri onu devrik
Polonya kralý I. Stanislaw`ýn kýzý Marie Leszczynska`yla evlendirdi.Louis`nin hocasý Piskopos (sonradan Kardinal) Andre-Hercule de Fleury 1726`da Louis-Henri`nin yerine baþnazýr oldu.Öte yandan
Polonya ve
Fransa tahtlarý arasýndaki akrabalýk iliþkisi, Fransa`nýn
Polonya Veraset Savaþý`na (1733-1738) katýlarak Avusturya ve
Rusya`yla karþý karþýya gelmesine yol açtý.
thumb|
XV. Louis`nin siyasi konulardaki kiþisel etkisi ancak Fleury`nin 1744`te ölmesinden sonra belirgin duruma geldi.Louis, Fleury`nin yerine yeni bir baþnazýr atamayacaðýný ve bundan böyle yönetim iþlerini tek baþýna yürüteceðini açýklamasýna karþýn, bakanlarýnýn çalýþmalarýna ve ülke politikasýna kesin bir yön veremeyecek kadar tembel ve kendine güvensiz bir insandý.Devlet yönetimi entrikacý bakanlardan ve saray çevrelerinden oluþan rakip gruplar arasýnda bölünüp yozlaþýrken, o kendini saraya kapatarak bütün zamanýný metresleriyle geçirme yolunu seçmiþti.Bazýlarý siyasi yaþamda önemli rol oynayan bu kadýnlardan, 1739-1741 arasýnda gözdesi olan Vintimille markizi Pauline de Mailly-Nesle, Fransa`yý sonuçsuz kalan
Avusturya Veraset Savaþý`nda (1740-1748)
Avusturya ve
Ýngiltere`ye karþý savaþa sokan gruba mali destek saðladý.Louis`nin Eylül 1745`te sarayýn resmi evsahibesi (``maitresse en titre``) seçtiði Pompadour markizi Jeanne-Antoinette Poisson ise, yönetimdeki nüfuzunu 1764`te ölene deðin korudu.
Ama Louis her konuda pasif bir hükümdar da deðildi.Entrika yoluyla uluslararasý olaylarýn akýþýna yön verme arzusu 1748`de ``secret du roi`` (kralýn sýrrý) olarak bilinen, karmaþýk bir gizli diplomasi sistemi kurmasýyla sonuçlandý.Önemli Avrupa baþkentlerine yerleþtirilen Fransýz gizli ajanlarý, Louis`nin emriyle, çoðu kez kamuoyuna açýklananlara ters düþen siyasi hedefler doðrultusunda etkinlikte bulunmakla görevlendiriliyorlardý.Louis gizli diplomasi yöntemine ilk kez Polonya krallýðýna bir Fransýzýn seçilmesini saðlamak için baþvurdu.Resmi açýklamalarda reddettiði bu giriþimin baþarýsýzlýkla sonuçlanmasýndan kýsa bir süre sonra ülkesiyle
Ýsveç,
Prusya,
Osmanlý Devleti ve
Polonya arasýnda
Avusturya`ya karþý bir ittifak kurmak amacýyla ajan aðýný geniþletti.Ama bakanlarý gizli diplomasiden habersiz olduklarý için, dýþ politika alanýnda karar alýp uygulamayý olanaksýzlaþtýran bir kargaþa yaþanmaya baþladý.Louis 1756`da Madame de Pompadour`un etkisyle, gizli diplomasi yoluyla ulaþmaya çalýþtýðý hedefleri geçici olarak bir yana býrakarak Avusturya`yla ittifak kurdu.Bundan kýsa süre sonra Avusturya ve Fransa ile
Ýngiltere ve
Prusya arasýnda baþlayan
Yedi Yýl Savaþý 1756`dan 1763`e deðin sürdü.Louis`nin savaþ nedeniyle kara Avrupa`sýnda Avusturyalýlara karþý üstlendiði sorumluluklar, Fransa`dan çok daha büyük deniz gücü olan ve zengin denizaþýrý kaynaklara sahip Ýngiltere`ye karþý sömürgelerde yürüttüðü mücadeleyi olumsuz yönde etkiledi.Sonuçta
Kuzey Amerika ve
Hindistan`daki Fransýz sömürgelerinin hemen tümü Ýngiltere`ye geçti.1758-1770 arasýnda dýþiþleri bakanlýðý yapan, Madame de Pompadour`un gözdesi Choisel dükü Etienne-François Fransa`yý eski askeri gücüne kavuþturmayý baþardý.Ama Louis`nin gizli diplomasisinin Polonya`da baþarýsýzlýða uðramasý Rusya, Avusturya ve Prusya`nýn Polonya`yý paylaþarak (1772) Fransa`nýn
Orta Avrupa`daki nüfuzuna son vermeleriyle sonuçlandý.
thumb|
Gençliðinde ``Sevilen`` lakabýyla anýlmasýna karþýn zamanla uyruklarýnýn güvenini yitiren Louis`nin hükümdarlýðýnýn son yýllarýnda, Parlement`larýn (Yüksek Mahkeme) kral tarafýndan çýkarýlan yasalarýn yürürlüðe girmesini engelleme ayrýcalýðýna son verilerek, zayýflayan zayýflayan krallýk otoritesi güçlendirilmeye çalýþýldý.XIV. Louis`nin askýya aldýðý bu ayrýcalýk naiplik döneminde Parlement`lara yeniden tanýnmýþtý.Yargýçlar sonradan, ``Etats-Generaux
nun toplantýya çaðrýlmamasýndan da yararlanarak kendilerini krallýðýn temel yasalarýnýn savunucusu ilan etmiþ ve taþra Parlement`larýyla Paris Parlement`ý arasýnda güçlü bir birlik kurarak taht karþýsýndaki konumlarýný güçlendirmiþlerdi.Böylece John Law`ýn mali sistemine son vermiþler, 1764`te Cizvitlerin Fransa`dan sürülmesinde önemli rol oynamýþlar ve Bretanya`nýn merkezi yönetimle baðlarýný bir süre için koparmýþlardý.Parlement`lar mali reformlarýn önünde de büyük engel oluþturuyorladrý.Parlement`larýn yetkilerini kötüye kullanmalarýna son vermeye kararlý olan Adalet Bakaný Rene du Maupeou, 1711`de Paris Parlement`ýnýn yetkilerini yargý iþleriyle sýnýrladý ve yargý makamlarýnýn satýlmasý uygulamasýna son verdi.Halkýn muhalefetine karþýn, yeni adalet sistemi XV. Louis`nin ölümüne deðin etkin biçimde iþledi.Ama XV. Louis`nin ardýlý XVI. Louis`nin bu sisteme nedensiz yere son vermesi, 1789 Fransýz Devrimi`nin koþullarýný hazýrlayarak Bourbon monarþisinin yýkýlmasýyla sonuçlandý.XV. Louis`nin uzun hükümdarlýk döneminin öteki önemli geliþmeleri, tahtýn siyasi ve manevi otoritesinde görülen zayýflama ve dýþiþleriyle askeri konularda yaþanan baþarýsýzlýklar oldu.
Bu makale, online kullanýcý topluluðu tarafýndan oluþturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nýn Türkçe versiyonu
Vikipedi'deki XV. Louis maddesinden kopyalanmýþtýr. Bu makale,
GNU Özgür Belgeleme Lisansý ilkeleri kapsamýnda özgürce kullanýlabilir.
Lütfen dikkat: Bu sayfada kýrmýzý ile linklenen ve iki çizgi ile altý çizilen linkler reklamdýr. Bu linklere týklanýldýðýnda baþka bir siteye yönlenirsiniz.
