{{düzenle|Ocak 2007}} ...

{{düzenle|Ocak 2007}} {{Bilgi Kutusu Genel Yerleþim Birimi |resmi_ismi = Tosya |anlam = |göbekadý = |motto = |image_skyline = |imagesize =250px |image_caption = |image_flag = Belediyelerin logosu --> |resim_amblem = harita --> |harita_resim = Tosya district of Kastamonu Province of Turkey.JPG |harita_pixel = 250px |harita_baþlýk = Tosya`nýn Kastamonu Ýlindeki Yeri Gerekli; Birimin yapýsý: il-ilçe-kaza veya metropol(birden fazla ilçeden oluþuyorsa her ilçe kendi sayfasý olmalý)-semt köy; küçük harfler kullanýlmalý; kategori yaratýr --> |idari = ilçe Gerekli; Baðlý olduðu ilin ismi; kategori yaratýr --> |il_ismi = Kastamonu Birimin baðlý olduðu idare: Ýl-ilçe --> |baðlý_idare = il |baðlý_idare_ismi = Kastamonu Birimin en üst makamý Vali-Kaymakam --> |mülki_sýfatý = |mülki_idareci = |websitesi = Büyükþehir Beldiye Baþkaný-Belediye baþkaný-Muhtar; baþkan_parti: belediye web sitesi veya belediye baþkanýnýn web sitesi--> |baþkan_sýfatý =Belediye baþkaný |baþkaný =Sait Gülabacý |baþkan_www = birimin en eski tarihi millattan (öncesi-M.Ö. veya M.S.) --> |Kuruluþ_öncesi = |Kuruluþ_yýlý = 1864

yüzölçüm

--> |area_magnitude = |toplam_km2 = |yüzölcümü_kara = 1197 |yüzölcümü_su = |yüzölcümü_su_percent = |Çevre_km2 = |merkez_km2 = |rakýmý =

Nufus Bilgileri

--> |nüfusu_tarih = 3 Kasým 2000 |nüfusu_dipnot = |nüfusu_deðeri = |nüfusu_merkez = |nüfusu_çevresi = |nüfusu_yoðunluðu = Kordinatlarý --> |latd= |latm= |lats= |latNS= |longd= |longm= |longs= |longEW= |alan_kodu = 366 |posta_kodu = |plaka_kodu = 37 |dipnotlar = Birime baðlý olan birimler ilin->ilçeleri; içelerin->Semtleri; içelerin->kazalarý; þehir->semt --> |baðlý_tipi = Kazalarý |baðlý_olanlar1 = |baðlý_olanlar2 = |baðlý_olanlar3 = |baðlý_olanlar4 = |baðlý_olanlar5 = |baðlý_olanlar6 = |baðlý_olanlar7 = |baðlý_olanlar8 = |baðlý_olanlar9 = |baðlý_olanlar10 = }} Tosya tarihte

Kastamonu Karadeniz Bölgesi'inde yer alan il. Batý Karadeniz bölümünde Karadeniz, Sinop, Çorum, Çankýrý ve Zonguldak illeri ile çevrilidir. 35°45’ ve 42°00’ kuzey enlemleri ile 32°43’ ve 34°37’ doðu boylamlarý arasýnda yer alýr. Trafik numarasý 37’dir. Kastamonu akarsu, dað, orman ve deniz ilidir. Kuzey Anadolu’nun orta kýsmýndadýr.
...Detaylý bilgi için linke týklayýnýz.

Ýpek yolu diye bilinen bugünkü

...Detaylý bilgi için linke týklayýnýz.

Samsun -

Samsun Türkiye'nin, Karadeniz bölgesinin Orta Karadeniz bölümünde yer alan il. Ýl topraklarý 37° 08’ ve 34° 30’ doðu boylamlarý ile 40° 05’ ve 41° 45’ kuzey enlemleri arasýnda kalýr. Doðudan Ordu; güneyden Tokat, Amasya ve Çorum; batýdan Sinop illeriyle çevrilidir. Ýlin kuzeyinde ise Karadeniz yer alýr. Ýlin trafik plaka numarasý 55’tir.
...Detaylý bilgi için linke týklayýnýz.

Ýstanbul karayolu (E 80))üzerine kurulu, yaklaþýk 28,000 nüfuslu Kastamonu iline baðlý bir ilçedir.Ilgaz daðlarý eteklerinde Köroðlu daðýna doðru Kuzey-Güney ekseninde kurulmuþtur. Tarihi bakýmdan eski bir yerleþim merkezi olup yerleþim alaný bulunduðu bölgede çeþitli nedenlerden dolayý tarih içerisinde birkaç defa yer deðiþtirmiþtir.Ýsmi erken dönemlerde "Paflogonya" þeklinde adlandýrýlmýþtýr."Tosya" kelimesinin kökeni hakkýnda yapýlan incelemelerde Bizans dönemine ithaf edilen "Doceia" bulgusu netlik kazanmamakla beraber kabul görmüþtür. Birçok beylik ve devletçik de dahil baþlýca Ýlk çað Anadolu Medeniyetlerine Pers- Roma Ýmparatorluðu- Bizans ve Osmanlý hakimiyetlerini yaþamýþ Moðol Ýstilasýný ve kýsa sürelerde Abbasiler ve Emeviler hakimiyetini bir sýnýr þehri olarak görmüþtür. Kurulduðu zamana dair -tam bir araþtýrma yapýlamamasýndan ve kesin arkeolojik bulgulara ulaþýlamadýðýndan- kesin bilgiler mevcut deðildir.En parlak zamanýný baþkent Hattuþaþ`a olan yakýnlýðýyla Hititler, Anadolu Selçuklularý ve özellikle de Osmanlýlar döneminde yaþamýþtýr.Bölge Ýslamiyetle kýsmen 8. ve 9. yy`da fiilen de Malazgirt Savaþýndan sonra tanýþmýþtýr.Þehrin islamlaþmasýnda Hamza Baba diye bilinen ve evliyadan sayýlan bir Selçuklu akýncýsýnýn önemli katkýlarý olduðu rivayetlerde geçer.Kendisinin mezarý türbe haline dönüþtürülerek ilçenin Tekkeönü diye adlandýrýlan mevkinde korunarak halen muhafaza edilmektedir.Osmanlýlar hakimiyetine ilk 2. Murat zamanýnda daha sonra da Candaroðlu Beyliðinin fiilen yýkýlmasýyla girmiþtir. Evliya Çelebi þehri " Çelebi Sultan Mehmet Han fethetmiþtir" demektedir Osmanlý padiþahlarýnýn neredeyse tüm doðu seferlerinde uðradýklarý bir menzildir. Yavuz Sultan Selim, Kanuni Sultan Süleyman ve 4. Murad`ýn ünlü Ýran seferlerinin anlatýldýðý Ruznamelerde ilçe tüm detaylarýyla anlatýlmýþ padiþahlar her seferinde ilçeye ihsanlarda bulunmuþtur. 4. Murad`ýn 1635 Tebriz ve Revan Seferi Ruznamesinde ilçeden ``"...etrafý eknafi bað ve bahçelerle ma`mur abadandýr"`` diye bahsedilir Þehrin en önemli tarihi tasvirini Evliya Çelebi kendi Seyahatnamesinde yapmýþtýr. Ýlçeden günümüz Türkçesiyle "``Yüz elli akçelik kazadýr.Mamur nahiyeleri vardýr.Ayan ve ulemesý çoktur.Havasý aðýrdýr.Halký Türk ve son derece yabancý dostu kimselerdir``" diye bahseden Evliya Çelebi þehirle ilgili þu bilgilere yervermiþtir "``Þehir yüksek bir yerde üç bin kadar tahta ve kiremit örtülü eski usul evlerden mürekkeptir.Bir çok bað ve bahçeleri vardýr.Kozlu ve leblebili helvalarý beðenilir.Tatlý kutu bozmasý beyaz süt gibidir ve çok meþhurdur..."`` Ýpek yolu üzerinde kurulu olmasý ilçenin tarih boyunca geliþmiþ bir ekonomiye sahip olmasýný saðlamýþtýr.Yine Evliya Çelebi "``Yedi han ve hamamlarý, üç yüz kýrk dükkan ve kahvehaneleri, bir de demir kapýlý kagir yapýlý bir pazar yeri vardýr ki her þey bulunur``" demiþtir 1923 Nufüs Mübadelesinde ve Milli Mücadele yýllarýnda sayýlarý 700`ü bulan birçok gayri müslim Ermeni ve Rum vatandaþý þehirden ayrýlmýþtýr.Þehirde bu döneme kadar serbestçe kulandýklarý kiliseler daha sonra farklý amaçlar için kullanýlmak üzere restore yada yeniden yapýlandýrmaya tabi tutulmuþtur. Tosya, Cumhuriyet tarihinin büyük depremlerinden 1 Kasým 1943 depreminin merkez üssüdür.Þehrin neredeyse tamamý bu depremde aðýr hasar almýþ devlet 2. Dünya Savaþýnýn devam ettiði bu dönemde içerisinde bulunduðu aðýr ekonomik sýkýntýdan dolayý ilçeye gerekli yardýmda bulunamamýþ ekonomik kalkýnmasýný bu dönemde ilçe kendi imkanlarýyla gerçekleþtirmiþtir... Halkýn geçim kaynaðý tarým ve ticarete dayalýdýr.En önemli tarým ürünü Türkiye`de ün yapmýþ olan Princidir. "Tosya Pirinci" Devrez vadisinde kýsýtlý ve verimli bir alanda sýnýrlý sayýda üretildiði için deðerlidir. Türkiye`nin ilk Prinç fabrikasý da Atatürk`ün desteðiyle ilçede kurulmuþtur. Ayrýca ilçe geliþmiþ bir marangoz sanaayisine sahiptir.ilçede bu alana yönelik 500`den fazla marangozhane veya fabrika bulunmaktadýr.Üretimin büyük kýsmý ahþap kapý pencere ve kontraplak üzerinedir.Türkiye`deki her 10 kapý ve pencerenin 6`sýný ilçe kendi imkanlarýyla üretmektedir. Ýlçe Tekstil sektöründe de köklü bir geleneðe sahiptir. Evliya Çelebi ``"bütün halkýnýn iþi muayyer dokumaktýr ki bu yüzden bedestenlerde çok sayýda muayyer alýnýp satýlýr"`` demiþtir. Anadolu Selçuklularý ve Osmanlýlar zamanýnda üretilen Sofu Kumaþý diye bilinen dönemin en yaygýn kumaþlarýnýn üretildiði Ankara`dan sonraki ikinci önemli merkezdir.Kapitilasyonlarýn ve Sanayi Devriminin etkisiyle ülkeye giren ucuz Ýngiliz kumaþlarýnýn karþýsýnda Sofu kumaþý da yenik düþmüþtür. Daha sonra Fransýz yapýmý ceket içi astarlarýndan ilham alýnarak ve Ýlçedeki giriþimcilerin baþarýsýyla 1950`lerde özgün bir "Tela" üretimi baþlamýþtýr.Ýlçe telanýn Türkiye pazarýnda duyulan ihtiyacýn %50`sini tek baþýna karþýlayabilmektedir. ( Tela:ceket yapýmýnda kullanýlan sert ve dayanýklý teknik bir malzemedir.Pamuk ipliði ve keçi kýlýndan otomatik veya yarý otomatik tezgahlarda üretilen ve ceket yapýmýnda kumaþla astar arasýna yerleþtirilen özgün bir tekstil malzemesidir) Bunun haricinde ilçede pantolon yapýmýnda hazýr olarak kullanýlan "kemer astarý" tiftikten dokunan "banyo kesesi" ve özellikle bel aðrýlarýna iyi geldiði düþünülen "kuþak" üretimi yapýlmaktadýr.Kese ve kuþaklarý hemcinsleri arasýnda deðerli olup büyük ilgi görmektedir.El sanatlarý adýna yine ilçeyle özdeþleþen ve Balkan savaþýndan sonra ilçeye yerleþen Rumeli göçmenleri tarafýndan ilçede özgün þekli verilen boynuz saplý baýçaðý "Býçký" özel bir yere sahip olup deðerli ve nadir olmasýyla koleksiyoncular adýna önemli bir býçak türü olarak kabul edilir. Yeraltý zenginlikleri bakýmýndan ilçede Linyit, Mermer ve Manganez bulunur.Bunlardan Linyit küçük iþletmeler tarafýndan daðýnýk olarak halen çýkarýlmaktadýr. En ünlü tarihi yapýsý " Abdurrahman Paþa Camii" ya da halkýn deyimiyle "Yeni Cami"dir.Eser 3.Murat Döneminde 1582`de inþa edilmiþtir.Eserin inþasýný ünlü Türk mimarý Mimar Sinan ilerleyen yaþýna raðmen Ýstanbul`dan yönetmiþtir.Yapýnýn Hamisi veya yapýya adýný veren Abdurrahman Paþa`nýn Maraþlý bir devlet göevlisi olduðu tahmin edilmektedir.Klasik dönem Osmanlý mimarisinin özelliklerini baþarýyla sergiler. Süleymaniye Camiine ve kendinden daha sonra yapýlacak olan Sultanahmet camiini andýracak bir ara formda inþa edilmiþ 4 ana fil ayaðý üstüne ana kubbe ve etrafýnda 4 yarým kubbeyle tamamlanmýþ mermer iþçiliði ve mermer mihrabýyla görkemli bir camiidir.Osmanlýlar tarafýndan geliþtirilen "Merkezi Plan" anlayýþýyla bu planýn en ileri örneði kabul edilen Sultanahmet Camine benzer ve bu yüzden Sultanahmet caminden önce yapýldýðý için önemlidir.Bügun ayakta kalmayan eski Þadýrvan`ý bu alanda inþa edilmiþ seçkin örneklerden birisi olarak sayýlmaktaydý.Camiinin Kendisine ait iki vakýf hamamý ve dükkanlarý bulunmaktaydý.Bölgesinde inþa edilmiþ en büyük Osmanlý Camiilerinden biridir.Bunun haricinde ilçede 1600 yýlýnda inþa edilen tek kubbeli "Pazar Cami" üstünde bulunan ve Mekke`den getirilen deðerli ve parlak bir taþla (günümüzde parlaklýðýný kaybetmiþtir)deðerlidir.Diðer önemli tarihi eserleri ise Tekke Hamamý ve Rumlardan kalma 18.yy ve 19.yy Osmanlý evi özelliklerini sergileyen ve Safranbolu evlerine benzeyen tarihi "Gavur Konaðý"dýr Ýlçe 1864 yýlýnda belediye statüsüne kavuþmuþtur. Türkiye`de kiþi baþýna düþen camii ortalamasýnda ilk sýralarda yer alan ilçe 60`dan fazla camiye sahiptir.17.yy kaynaklarýnda dahi on bir mahalleli ilçede 21 caminin bulunduðu görülmektedir.Ýlçede ayrýca 12 lise, 13 Ýlköðretimokulu 2 Saðlýk ocaðý, bir Devlet Hastanesi, bir Halk Eðitim Merkezi ve bir Kütüphane bulunmaktadýr. Dünyaca Ünlü Türk hattatý ve bestekarý, Ayasofya camisinin dünyaca ünlü dev ``Hülefay-ý Raþidin`` levhalarýný ve kubbe kuþaðýna ``Nur Ayet-i Kerimesini`` yazan, 1845`te Eyyüb Sultan Camii baþ imamlýðýný (``Ser-Ýmam-ý Hazreti Þehriyari``) 1849`da Rumeli ve Anadolu kazaskerliklerini ve Sultan Abdüllaziz`in hat hocalýðýný yapan Kazasker Mustafa Ýzzet Efendi- Osmanlýnýn ve Kanuni Sultan Süleyman devrinin ünlü niþancýsý Fuzuli`nin ünlü Þikayetname`sini sunduðu Celalzade Niþancý Mustafa Efendi - Osmanlýnýn ilk büyükelçisi 3. Selim dönemi Viyana sefiri, Türk yenileþmesinin sembol isimlerinden "Nemçe Seyahatnamesi" ile ünlü Ebubekir Ratýp Efendi- 93 Rus Harbi komutanlarýndan "Þipka Kahramaný" Müþir Süleyman Paþa - Balkan savaþýnýn ünlü komutanlarýndan "Ýþkodra Kahramaný" diye anýlan ve ünlü þair Yahya Kemal`in "Rumelinin Hasan Rýzasý" diye seslenip adýna ``"Hasan Rýza`ya Sesleniþ"`` adýnda þiir yazdýðý Hasan Rýza Paþa - bugunkü Diyanet Ýþleri Baþkaný Ali Bardakoðlu ve ünlü BOYNER ailesi ile Posta iþletmeleri Genel Müdür Muavini Ali Ýhsan KARACA Tosyalýdýr ve Ünlü "Tiridine Bandým" türküsü ilçeye aittir. KAYNAK: AYDIN KAYA -GAZÝ ÜNV. TARÝH ÖÄžRT. BÖLÜMÜ- aydinkaya1@mynet.com ---- Manda Yuva Yapmýþ Söðüt Dalýna / Yavrusunu sinek kapmýþ gördün mü þeklinde çok yaygýn olarak bilinen türkü Tosya yöresine aittir. Türkünün sözleri dinleyenlere saçma gelse de anlatýlanlar saçma deðildir.Tosya`nýn meþhur princinin yetiþtirildiði Kýzýlýrmak`ýn kollarýndan Devrez vadisinde mandalarýn sýcaktan korunmak için dereye sarkan söðüt dallarý altýnda serinlemeleri;yavrularýnýn ise henüz kuyruklarý tam uzamadýðý için civarda bolca bulunan sivrisinek / kene ve benzeri asalaklar tarafýndan rahatsýz edilmeleri anlatýlmaktadýr. ==Köyleri== Ahmetoðlu Akbük Akseki Aþaðýberçin Aþaðýkayý Aþaðýdikmen Bayat Bürnük Büyüksekiler Büyükkýzýlca Çakýrlar Çaybaþý Çaykapý Çeltikçi Çepni Çevlik Çifter Çukur Daðardý Daðçataðý Dedem Ekincik Ermelik Gökçeöz Gökomuz Gövrecik Ýncebel Karabey Kargýn Kayaönü Keçeli Kilkuyu Kýnýk Kösen Kuþçular Küçükkýzýlca Küçüksekiler Mýsmýlaðaç Musa ortalýca Özboyu Karasapaca Sapaca Sevinçören Sofular Suluca Þarakman Yaðçýlar Yenidoðan Yukarýberçin Yukarýkayý Yukarýdikmen Zincirlikuyu {{türkiye-yerleþim-taslak}} {{Tosya belde ve köyleri}} en:Tosya

---

Bu makale, online kullanýcý topluluðu tarafýndan oluþturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nýn Türkçe versiyonu Vikipedi'deki Tosya, Kastamonu maddesinden kopyalanmýþtýr. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansý ilkeleri kapsamýnda özgürce kullanýlabilir.