Siyasi Parti benzer siyasi görüşleri paylaşan kişilerin bir ülkenin yönetiminde söz sahibi olmak üzere kurdukları örgütlere verilen isimdir.
==Tarihçe==
Siyasi partilerin geçmişi insanlık tarihi kadar eskidir. İnsanlar kabileler halinde yaşarlarken bile onları yöneten önderlere muhalefet eden gruplar oluşturmuşlardır. Bu grupların siyasi partilerin kökenini oluşturdukları söylenebilir. Siyasi partilerin geçmişi kesinlikle
demokrasiden daha eskidir.
Monarşiyle yönetilen toplumlarda bile her zaman toplumu yöneten kişinin (
kral,
sultan,
imparator,
şah,
padişah,
han vs.) görüşlerine karşı çıkan gruplar mevcut olmuştur. En otokratik (astığı astık, kestiği kestik) monarşilerde bile bu muhalif grupların ülkelerinin yönetiminde söz sahibi olma gayretleri yok olmamıştır. Bu gayretler demokrasiden önceki dönemlerde sanıldığından çok daha sık bir oranda başarılı olmuşlardır. En güçlü ve en sert diktatörler bile aslında çevrelerindeki insanlara memnun ettikleri sürece güçlerini koruyabilmişlerdir. Bu yüzden de iktidara karşı çıkan güçlerin başarılı olma ihtimallar her zaman saklı kalmıştır. Örneğin astığı astık, kestiği kestik
Osmanlı padişahlarına karşı bile muhalefet her zaman mevcuttu.
Yeniçeriler bazan
padişahı tahttan indirebiliyorlardı. Anadolu halkının bile zaman zaman ayaklanma çıkararak istedikleri siyasi amaçları elde etme imkanları mevcuttu.
Patrona Halil ve arkadaşlarının bir siyasi parti oluşturmuş oldukları söylenebilir.
Modern anlamdaki siyasi partilerin oluşması,
Fransız Devrimi sonrasında başladı. Önce
Avrupa'da, sonra da dünyanın diğer bölgelerinde çeşitli siyasi görüşlere sahip kişiler resmen bir araraya gelerek örgüt kurmaya ve yapılan seçimlerde bu örgütler topluca ülkelerinin yönetiminde söz sahibi olma hakkını kazanmaya başladılar. Halen günümüze kadar varlığını sürdürebilmiş en eski partiler arasında
1830'larda
İngiltere'de kurulmuş Muhafazakar Parti ile aynı dönemlerde
ABD'de kurulmuş
Demokratik Parti gösterilebilir.
Türkiye'nin en eski partisi ise
21 Mayıs 1889'da İttihad-ı Osmani adı altında padişah
II. Abdülhamit'i tahttan indirmek amacıyla kurulan dernektir. Sonradan
İttihat ve Terakki Cemiyeti adını alan bu örgüt
II. Meşrutiyet'in ilanının ardından
18 Ekim-
8 Kasım 1908 tarihleri arasında toplanan kongresinde siyasi fırka (parti) haline geldiğini ilan etti.
==Siyasi Parti Çeşitleri==
Siyasi partileri çeşitli şekillerde sınıflandırmak mümkündür. Yapılarına göre siyasi partiler 3 sınıfa ayrılırlar:
Tek Parti Sistemi
Çift Parti Sistemi
Çok Parti Sistemi
İdeolojilerine göre partiler aşağıdaki sınıflara ayrılabilirler:
Muhafazakar Partiler
Hristiyan Demokrat Partiler
Milliyetçi Partiler
İslamcı Partiler
Yeşil Partiler
Sosyal Demokrat Partiler
Sosyalist Partiler
Komünist Partiler
Faşist Partiler
Anarşist Partiler
Feminist (Kadın Hakları Savunucusu) Partiler
Liberteryan Partiler
Sağ-sol yelpazesi de partileri sınıflandırmak için kullanılır Ancak sağ ve sol terimlerini herkesin mutabık kalabileceği bir şekilde tanımlamak mümkün değildir. Sağ ve sol terimleri Fransız Devriminden sonraki ilk parlamentoda ortaya çıkmıştır. Belirli görüşleri savunan kişiler parlamentonun sağ kanadında oturmuş, bu görüşe muhalefet eden kişiler ise sol kanatta oturmuşlardır. Bu tarihten beri partileri sağ ve sol şekilde tanımlamak gelenek haline gelmiştir. Ancak herkes bu terimlerin tanımında ortak bir görüşe sahip olmadığı için bu terimlerin kullanılması bilimsellikten ziyade siyasi bir propaganda haline gelmiştir.
Bu makale, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu
Vikipedi'deki Siyasi Parti maddesinden kopyalanmıştır. Bu makale,
GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında özgürce kullanılabilir.
