Rutka Laskier (d.
1929 GdaÅ„sk - ö.
1943 Auschwitz-Birkenau Toplama Kampý). Ocak
1943'te
Będzin Yahudi
gettosuna geldikten sonra Nisan 1943'e kadarki yaþantýsýný günlüðüne kaydettiði için "
Polonyalý
Anne Frank" olarak anýlan genç kýz.
==Yaþamý==
Laskier Polonya'da babasý Jakub (Yakoov) Laskier'in banka memuru olarak çalýþtýðý GdaÅ„sk kentinde doðdu. Zengin bir aileden geliyordu. Büyükbabasý MÅ‚ynarskiej Laskier-Kleinberg þirketinin ortaklarýndan biriydi. 1930'larýn baþlarýnda Laskier ailesiyle birlikte güney Polonya'da BÄ™dzin kentine taþýndý. Kent babasýnýn ebeveynlerinin geldikleri kentti. Bu kentte Laskier 1943 yýlýnda
Nazi iþgali sýrasýnda
Polonyaca 60 sayfalýk bir günlük tuttu. Günlük
2007 yýlýna kadar yayýnlanmadý.
Günlüðün son defa yazýldýðý
24 Nisan 1943 tarihinden sonra Laskier ailesi BÄ™dzin'deki Yahudi gettosuna taþýnmaya zorlandý. Laskier'in ailenin Aðustos 1943'te getirildiði Auschwitz
toplama kampýnda
gaz odasýnda 14 yaþýnda öldüðü sanýlýyor. Ailenin
Holocaust'tan kurtulan tek üyesi olan babasý
Ýkinci Dünya Savaþý'ndan sonra
Ýsrail'e yerleþti, yeniden evlendi ve Zahava Scherz adýnda bir kýzý oldu. Jakub Laskier ikinci kýzýna Rutka'dan hiç sözetmedi.
==Günlük==
Laskier
19 Ocak'tan
24 Nisan'a kadar ailesinin bilgisi dýþýnda bir okul defterine kurþun kalemle ve mürekkeple günlük tuttu. Günlüðünde Nazi iþgali altýnda tanýk olduklarýný, gettodaki günlük hayatý ve duygusal dünyasýna iliþkin kimi noktalarý yazdý. Ayrýca gaz odalarýndan ve kamplarýn gettoda yaþayanlar üzerinde yarattýðý korkudan bahsetti.
Günlük 19 Ocak'ta þu cümlelerle baþlýyordu: "1943'te olduðumuza inanamýyorum, bu cehennem baþlayalý dört yýl olmuþ bile". Günlüðün son cümlelerinden biriyse þöyleydi: "Keþke artýk bitti, sadece bir kez öleceksin diyebilseydim... Ama diyemiyorum. Çünkü tüm bu iðrençliklere raðmen yaþamak istiyorum ve gelecek günü bekliyorum."<ref>
http://www.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1180960609029&pagename=JPost%2FJPArticle%2FPrinter "Polish 'Anne Frank' diary revealed", Etgar Lefkovits, The Jerusalem Post (5 Haziran 2007)</ref>
5 Þubat'ta Laskier umutsuzluðunu þöyle anlatýyordu: "Bu evden bir gün sarý yýldýz takmadan çýkmama izin verileceðine hiç inanmýyorum. Hatta bu savaþýn bir gün biteceðine de. Böyle bir þey olursa herhalde sevinçten aklýmý yitiririm. Ufacýk bir inancým vardý hep, ama artýk onu da yitirdim. Eðer Tanrý olsaydý, insanlarýn canlý canlý ocaklara atýlmasýna, yeni doðmuþ bebeklerin silahla öldürülmesine asla izin vermezdi" <ref>
http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=223291&tarih=06/06/2007 Bu da Anne Frank'ýn Polonyalýsý, Radikal (6 Haziran 2007)</ref>
1943 yýlýnda Laskier günlüðünü StanisÅ‚awÄ… SapiÅ„skÄ… ile paylaþmýþtý. Laskier ailesi kente taþýndýklarýnda SapiÅ„skÄ… ailesinin sahip olduðu eve taþýnmýþlar ve iki ailenin genç kýzlarý arkadaþ olmuþtu. Daha sonra bu eve gettoya dahil edilmek üzere Naziler tarafýndan el kondu. Kurtulamayacaðýný düþündüðü bir gün Laskier günlüðü SapiÅ„skÄ…'ya emanet etti. SapiÅ„skÄ… günlüðü evin döþemesinde sakladý ve savaþ sonunda tekrar eve dönerek günlüðü sakladýðý yerde buldu. Daha sonra da 63 yýl boyunca günlüðü kimseye göstermedi. 2006 yýlýnda yeðenine günlükten bahsetti. Yeðeninin ricasý üzerine günlüðü yayýnlamaya karar verdi. Kitabýn yayýnýný Yad Vashem Yayýnlarý üstlendi ve kitap
4 Haziran 2007'de Yad Vashem Ýsrail Holocaust Müzesi tarafýndan gerçekleþtirilen törenle tanýtýldý. Törene Zahava Scherz de katýldý. Ayrýca törende SapiÅ„skÄ… orijinal günlüðü müzeye armaðan etti.
SapiÅ„skÄ… ve Adam SzydÅ‚owski tarafýndan yayýna hazýrlanan orijinal
Polonyaca metin 2007 baþýnda basýldý ve ayrýca
Ýngilizce ve
Ýbranice'ye çevrildi.
==Notlar==
<div class="references-small" style="-moz-column-count:1; column-count:1;">
<references/>
</div>
Bu makale, online kullanýcý topluluðu tarafýndan oluþturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nýn Türkçe versiyonu
Vikipedi'deki Rutka Laskier maddesinden kopyalanmýþtýr. Bu makale,
GNU Özgür Belgeleme Lisansý ilkeleri kapsamýnda özgürce kullanýlabilir.