Marcus Tullius Cicero (M.Ö. 106 - 43),
Latin hatip, yazar ve devlet adamı.
Hayatı
3 Ocak M.Ö. 106 yılında
Arpinum'da doğmuştur. Çocukluğundan itibaren harika bir öğrenci olmuş, eğitime olan tutkusu ve sevgisi ile ünlenmiştir. Yoğun bir hukuk öğrenimi görmüş, daha sonraları ise
edebiyat ve
felsefeyle daha çok ilgilenmeye başlamıştır. Savaşı hiç sevmezdi, yine de orduya katıldı. Mahkemelere başkanlık yaptı, ünlü ve başarılı bir hukukçu oldu. Daha sonraları ise
konsül oldu, daha önce ailesinden hiçbir kimse konsül olmamıştı, yani o bir
novus homo idi. M.Ö. 60 yılında
Sezar, ilk
Triumvirliği başlattı. M.Ö. 58 yılında
Publius Clodius Pulcher'in koyduğu yasa ve aralarında gelişen sürekli muhalefet yüzünden
İtalya'yı bir yıllığına terk etti. M.Ö. 50'li yıllarda, Cicero
popülist Milo'yu Clodius'a karşı destekledi. Sonra 50'li yılların ortasında Clodius Milo'nun gladyatörleri tarafından
Via Appia'da öldürüldü. Cicero Milo'yu savundu, bariz kanıtlar yüzünden pek başarılı olduğu söylenemez. Nitekim Milo sürgüne gitti ve uzun bir süre
Massilia'da yaşadı.
M.Ö. 50 yılında
Sezar ile
Pompey arasındaki gerilim iyice artmıştı, Cicero bu yıllarda Pompey'in tarafını tuttu, yine de Sezar'ın düşmanı olmak istemiyor buna göre daha yumuşak bir politika izliyordu. M.Ö. 49 yılında Sezar
İtalya'yı işgal ettiğinde, Cicero kaçmak zorunda kaldı. Daha sonraları Sezar onun geri dönmesi için ikna etmeye çalışınca, Cicero
İtalya'yı terk ederek
Selanik'e gitti. M.Ö. 48 yılında Pompey taraftarlarıylaydı, bu dönemde onlarla arası açıldı, Sezar'ın
Pharsalus'daki zaferinin ardından
Roma'ya geri döndü. Sezar'ın hükümranlığı altında sesini çıkarmadı, yazılarına konsantre olmuştu.
M.Ö. 45 yılının Şubatında kızı Tullia öldü. Hayatı boyu bu şoktan kurtulamadı.
M.Ö. 44 yılında Sezar öldürüldü. Bu dönemde popüleritesi arttı,
Senato'nun en güçlü, en sözü geçer adamı haline geldi. Sezar'dan sonra giderek güçlenen
Mark Antony'yi sevmiyordu. Yine de Mark Antony ve Cicero dönemin en güçlü iki adamı olarak diğerlerinden daha öne çıkıyordu. Sezar'ın veliahtı
Oktavian İtalya'ya varınca, Cicero Antony'ye karşı onu savunmaya başladı. Sürekli Antony'yi eleştiriyor, Oktavian'ı ise övüyordu. Senato'yu da Antony'ye karşı kışkırtmıştı. Cicero'nun ününün doruğuydu bu dönemler. Zamanla Cicero'nun Antony'ye olan kini arttı, kafasındaki plan hem Oktavian hem de Antony'yi aradan çıkarmaktı. Ama bu ikisi
Lepidus ile beraber ikinci
Triumvirliği kurunca, Cicero'yu devlet düşmanı ilân ettiler. Cicero kaçtı, fakat yakalandı. M.Ö. 43 yılının 7 Aralık günü başı kesilerek idam edildi. Başı ve elleri
Forum Romanum'daki
Rostra'da gösterildi.
Çalışmaları
Konuşmaları
Hiç kuşkusuz Cicero'yu bu kadar büyük ve ünlü kılan özelliği onun inanılmaz hatipliği idi. 88 konuşması kayda geçirilmiş, bunlardan sadece 58'i bugüne ulaşabilmiştir.
Politik Konuşmaları
Pro Lege Manilia veya De Imperio Cn. Pompei (M.Ö.66)
De Lege Agraria contra Rullum (M.Ö.63)
In Catilinam I-IV (M.Ö.63)
Pro Marcello (M.Ö.46)
Pro Ligario (M.Ö.46)
Pro Rege Deiotaro (M.Ö.46)
Philippicae (M.Ö.44)
Felsefesi
Retorik
de Inventione (M.Ö.84)
de Oratore (M.Ö.55)
de Partitionibus Oratoriae (M.Ö.54)
de Optimo Genere Oratorum (M.Ö.52)
Brutus (M.Ö.46)
Orator ad M. Brutum (M.Ö.46)
Topica (M.Ö.44)Diğer Felsefi Çalışmaları
de Republica (M.Ö.51)
Hortensius (M.Ö.45)
Lucullus or Academica Priora (M.Ö.45)
Academica Posteriora (M.Ö.45)
De Finibus, Bonorum et Malorum (M.Ö.45)
Tusculanæ Quaestiones (M.Ö.45)
de Natura Deorum (M.Ö.45)
de Divinatione (M.Ö.45)
de Fato (M.Ö.45)
Cato Maior de Senectute (M.Ö.44)
Laelius de Amicitia (M.Ö.44)
de Officiis (M.Ö.44)
Paradoxa Stoicorum (M.Ö.-)
de Legibus (M.Ö.-)
de Consulatu Suo (M.Ö.-)
de temporibus suis (M.Ö.-)
Commentariolum Petitionis (M.Ö.- , Cicero'ya atfedilse de büyük ihtimalle kardeşi Quintus Tullius Cicero tarafından yazılmıştır.) Mektuplar
Epistulae ad Atticum (M.Ö. 68-43)
Epistulae ad Quintum Fratrem (M.Ö. 59-54)
Epistulae ad Brutum (M.Ö.45)
Epistulae ad Familiares (M.Ö.43) Kaynakça
http://en.wikipedia.org/wiki/Cicero Cicero üzerin İngilizce Vikipedi Makalesi
http://www.utexas.edu/depts/classics/documents/Cic.html Texas Üniversitesi, Cicero'nun hayatı, kronolojisi, bibliyografisi
http://www.iep.utm.edu/c/cicero.htm İnternet Felsefe Ansiklopedisi, Cicero
