Mantar,
klorofil taşımayan
organizma. Sınıflandırmada
bitkiler alemi içinde ele alınmaları bilim adamları arasında uzun yıllar tartışma konusu olmuştur. Başka bitkilerin üzerinde
parazit olarak, ölü bitkilerin üzerinde
çürükçül (saprofit) veya başka canlılar ile
simbiyotik bir yaşam sürdürürler. Mantarların üremesi
sporlar yoluyla gerçekleşir. Toprağa dökülen sporlar rüzgarla ya da
böceklerle çevreye dağılır ve
toprakta yıllarca yaşayabilir. Mantarlar nemli ortamlarda gelişirler, bu nedenle
yağmurlardan sonra topraktaki
sporlar çimlenerek mantarları oluştururlar.
Önemli not: ''Yenebilen ve
zehirli mantarlar yan yana yetişebilirler. Bazı yenebilen ve
zehirli türler birbirine o kadar benzer ki bunu ancak bir mantarbilimci ayırt edebilir.
Zehirli mantarların tadı yenebilen mantarlarınkinden farklı değildir. Etinin rengi, kokusu ve tadı ile bir mantarın
zehirli olup olmadığı anlaşılamaz.''
Mantarlar arasında insanların çeşitli amaçlarla yararlandıkları türler vardır.
Fermantasyon yaparak
alkollü içkilerin hazırlanmasında ve
ekmek yapımında kullanılan ''
Saccharomyces'' türleri,
antibiyotik eldesinde kullanılan ''
Penicillium'' türleri ve ergo alkaloitlerinin elde edildiği ''
Claviceps purpurea'' mantarı gibi.
Mantar cinsleri içinde 60 kadar
tür ile temsil edilen ''
Amanita'' cinsi ayrı bir öneme sahiptir. ''Amanita'' türleri içinde yenebilen bir mantar olan ''
Amanita caesarea''’nın yanı sıra, zehirli ve
halüsinojen etkili ''
Amanita muscaria'' ve ''
Amanita pantherina'' ve öldürücü zehirli olan ''
Amanita phalloides'', ''
Amanita verna'' ve ''
Amanita virosa'' türleri yer alır. ''Amanita'' türleri diğer mantarlardan, şapkasının altında beyaz renkte ışınsal perdeler, yani
lameller olması, sapın ortaya yakın kısmında sapı saran bir halka taşıması ve sapın alt kısmında yumurta kabuğu biçiminde bir çanakçık bulunması gibi özellikleri ile ayırt edilirler. Yenebilen ''
Amanita caesarea'' mantarında ise lameller ve sap altın sarısı rengindedir.
Mantarlar klorofil taşımayan organizmalardır. Sınıflandırmada bitkileralemi içinde ele alınmaları bilim adamları arasında uzun yıllar tartışmakonusu olmuştur. Başka bitkilerin üzerinde parazit olarak, ölü bitkilerinüzerinde çürükçül (saprofit) veya başka canlılar ile simbiyotik bir yaşamsürdürürler. Mantarların üremesi sporlar yoluyla gerçekleşir. Toprağa dökülensporlar rüzgârla ya da böceklerle çevreye dağılır ve toprakta yıllarcayaşayabilir. Mantarlar nemli ortamlarda gelişirler, bu nedenle yağmurlardansonra topraktaki sporlar çimlenerek mantarları oluştururlar. Yenebilenve zehirli mantarlar yan yana yetişebilirler. Bazı yenebilen ve zehirlitürler birbirine o kadar benzer ki bunu ancak bir mantarbilimci ayırt edebilir.Zehirli mantarların tadı yenebilen mantarlarınkinden farklı değildir. Etininrengi, kokusu ve tadı ile bir mantarın zehirli olup olmadığı anlaşılamaz.
Mantarlar arasında insanların çeşitli amaçlarla yararlandıkları türlervardır. Fermentasyon yaparak alkollü içkilerin hazırlanmasında ve ekmekyapımında kullanılan Saccharomyces türleri, antibiyotik eldesindekullanılan Penicillium türleri ve ergo alkaloitlerinin elde edildiğiClaviceps purpurea mantarı gibi.
Mantar cinsleri içinde 60 kadar tür ile temsil edilen Amanita cinsiayrı bir öneme sahiptir. Amanita türleri içinde yenebilen bir mantarolan Amanita caesarea’nın yanı sıra, zehirli ve halüsinojen etkiliAmanita muscaria ve Amanita pantherina ve öldürücü zehirliolan Amanita phalloides, Amanita verna ve Amanita virosatürleri yer alır. Amanita türleri diğer mantarlardan, şapkasınınaltında beyaz renkte ışınsal perdeler, yani lameller olması, sapın ortayayakın kısmında sapı saran bir halka taşıması ve sapın alt kısmında yumurtakabuğu biçiminde bir çanakçık bulunması gibi özellikleri ile ayırt edilirler.Yenebilen Amanita caesarea mantarında ise lameller ve sap altınsarısı rengindedir.
Kaynak:
http://www.biltek.tubitak.gov.tr/dergi/97/ekim/dikkat.html
