thumb|right|300px|Lady Mary Wortley MontaguLady Mary Wortley Montagu (
26 Mayıs 1689-
21 Ağustos 1762)
İngiliz yazar ve
Osmanlı döneminde
İngiltere tarafından
İstanbul'a elçi olarak atanan Edward Wortley Montagu'nun eşiydi.
Lady Mary
1689 yılında
Londra'da soylu bir ailenin kızı olarak dünyaya geldi. Çocukluk yıllarında şiir yazmağa başladı ve Latince öğrendi. Kendisinde 11 yaş büyük bir politikacı olan Edward Wortley Montagu'ya aşık oldu. Babasının onayını almadan
1712 yılında Edward Wortley Montagu'yla evlendi.
1716 yılında eşi
İngiltere'nin
Osmanlı elçisi olarak atandı. Lady Montagu eşi ve oğluyla birlikte
İstanbul'a geldi.
Lale Devrinin başlangıcına rast gelen bu dönemde 2 yıl
İstanbul'da kaldı.
İngiltere'deki arkadaşlarına
İstanbul'daki izlenimlerini en ince ayrıntılarıyla anlatan birçok mektuplar yazdı.
1718 yılında eşiyle birlikte
Londra'ya geri döndü ve sosyetenin aranan bir üyesi oldu. Hikayeler ve çeşitli konularda makaleler yazdı. Diğer soylularla çeşitli konularda topluma açık tartışmalara girdi. Bazı görüşlerinlerden dolayı feminizmin ilk savunucularından biri olarak kabul edilmektedir.
1738 yılında
Venedikli Kont Francesco Algarotti'ye aşık oldu. Eşi ve çocuklarını terkederek
İtalya'ya gitti. Kont Algarotti'yle aralarının bozulmasına rağmen yaşamının geri kalan bölümünün çoğunu
İtalya'da geçirdi.
1762 yılında
Londra'da öldü.
Lady Montagu'nun
İstanbul'da yazdığı mektuplar ölümünden sonra
1763 yılında kitap halinde yayınlandı ve
Avrupa'da ilgiyle okundu. Bu mektuplar ''Turkish Embassy Letters'' adı altında halen basılmaya devam etmektedir ve
Türkçe'ye de tercüme edilmiştir #Not 1|1. Bu mektuplar genelde Osmanlı toplumunu olumlu bir şekilde yansıtmaktadır.
Avrupa'lıların
Osmanlılar hakkındaki önyargılarını düzeltmek için çaba göstermiştir. Lady Montagu
Çiçek hastalığı geçirmişti ve yüzünde hastalığın izleri kalmıştı.
İngiltere'de henüz bulunmayan Çiçek aşısının
İstanbul'da yaygın bir şekilde kullanıldığını hayretle gördü ve hemen 2 çocuğunu
İstanbul'da aşılattı.
İstanbul'dan yazdığı mektuplarla ve
Londra'ya döndükten sonra bizzat kendisi Çiçek aşısını
İngilizlere tanıttı.
Osmanlı uygarlığını övdü.
Osmanlıların kadınlara verdiği değeri anlattı.
<div id="Not 1">''Şark Mektupları'', Mary Wortley Montagu, Tercümesi Ahmed Refik, Timaş Yayınları, İstanbul 1998 ISBN 9753624085</div>
