{{Kelt din dolaþým}} ...

{{Kelt din dolaþým}} thumb|left|Üç baþlý Kelt ilahý thumb|100x100px|left| Keltler`in üç spiral sembolü 100x100px|left| Keltler`in üç köpek sembolü Kelt politeizmi veya Kelt dini Keltlerin inandýklarý politeistik inanç, gelenek ve dinî düþünce ve uygulamalarýn bütününe verilen isimdir. Kelt dini kendine özgü ve zengin bir mitolojiye shaiptir ki bu mitoloji de Kelt mitolojisi olarak anýlmaktadýr. Kelt politeizminin zaman zaman Druidizm veya Kelt paganlýðý olarak da anýldýðý olmuþtur. Keltik dinî uygulamalarý, Galya`nýn Romalýlar tarafýndan iþgal edilmeye baþlandýðý zamandan itibaren bir Romalýlaþtýrmanýn iþaretlerini taþýsa da, bu Romalýlaþtýrmanýn etkisi, önemi ve derinliði akademik tartýþma konusudur.

Tapýnaklar

Genellikle Keltlerin tapýnak yapmadýðý ve dýþarýda korularda tapýndýklarý söylenir. Fakat arkeolojik bulgular bunun doðru olmadýðýný göstermiþtir; Kelt dünyasýnýn farklý bölgelerinde çeþitli tapýnak yapýlarý keþfedilmiþtir. Romalýlarýn Kelt dünyasýný fethiyle, ayrý bir Kelto-Roman tapýnak tipi ortaya çýkmýþtýr. Bu tipe ``fanum`` denir. Dekoratif sprial triskelionun bir formu|left|thumb|200px

Keltlerde Tapýnma

Ýlk Keltler bazý aðaçlarýn kutsal olduðuna inanýrlardý. Aðaçlarýn Kelt dinindeki önemi Eburonian kabilesinin isminde görülebilir; bu isim porsukaðacý ile iliþkilidir. Ayrýca Ýrlanda mitlerinde sýkça geçen Mac Cuilinn ( çoban püskülü oðlu) veya Mac Ibar ( porsukaðacý oðlu) gibi isimler de bunun bir göstergesidir. Romalý yazarlar Keltlerin insan kurban ettiðini belirtmiþtir ve Ýrlanda kaynaklarýnda bu fikre uzaktan da olsa bir destek var olsa da, bu bilgilerin çoðunluðu ikinci elden ve söylenti þeklindedir. Kurban etme iþlemini doðrulayan çok az sayýda arkeolojik bulgu vardýr, bu nedenle çaðdaþ tarihçilerin çoðu Kelt kültürlerinde insan kurban etmenin çok nadir olarak mevcut olduðunu düþünmektedirler. Kelt kültüründe bir savaþçý kültü de bulunmaktaydý. Bu kültün merkezinde düþmanlarýn kesilmiþ kafalarý vardýr. Ayrýca Keltlerin ölülerini silahlar ve diðer aksesuarlarla birlikte gömdükleri bilinmektedir ki bu onlarýn bir tür ahiret inancýna sahip olduklarýný göstermektedir. Definden önce ölü kiþinin kafasýný keserler ve kafatasýný kýrarlardý; bu belki de hayaletin çýkýp dolaþmasýný önlemek içindi.

Druidler

Özellikle modern kültürde olduðundan çok farklý bir þekilde lanse edilen ve modern literatürde fazlasýyla romantikleþtirilen druidler aslýnda Keltlerin mitolojik ve dini geleneklerini uygulayan, bunlarýn devamýndan sorumlu rahip sýnýfýdýr. Büyük oranda verasete dayalýdýr, yani atalardan miras yoluyla yeni fertlere kalan bir görevdir. Druidlerin görevleri ve pozisyonlarý Hindistan`daki Brahmin kastý veya Ýran`daki magi ile karþýlaþtýrýlabilir, bu sýnýflarýn hepside büyük oranda büyü, kurban ve kehanetle iþtigal etmiþlerdir. Hint-Avrupa kökenli bu topluluklarýn barýndýrdýðý bu tip sýnýflarýn birbirlerine olan benzerliklerinden dolayý, en baþta proto-Hint-Avrupalýlarda da bu tür bir sýnýfýn var olduðu öne sürülmüþtür. Druidler özellikle meþe aðacý ve ökseotu ile özdeþleþtirilmiþlerdir; belki de ökseotunu ilaçlar veya halusinojenik karýþýmlar hazýrlamakta kullanmaktaydýlar. Çoðunlukla druid kelimesinin "meþe" anlamýna gelen bir kökten türediðine inanýlsa da bu büyük ihtimalle proto-Hint-Avrupalý kök genel olarak "saðlamlýk" anlamýna gelmekteydi. Bardlar ise Kelt topluluklarýnda yönetici vasfýndaki ailenin tarihini veya kabilenin savaþçýlarýnýn cesaretini anlatan þarkýlar söyleyen bir tür ozandý. Kelt kültüründe tarihi bir kültür mevcut deðildi, Akdeniz uygarlýklarýyla karþýlaþana kadar Keltlerin herhangi bir yazýlý tarihleri veya yazýlý tarih kültürleri yoktu. Fakat sözel tarih gelenekleri vardý ki bu bardlarýn hafýzalarýndan topluluða yayýlýrdý. Benzeri yazma geleneði olmayan kültürlerdeki gibi bardlar bu tür tarihi bilgileri ezberlerken þiir ölçüleri ve kafiye kullanmýþlardýr. Ayrýca, ilaveten bir "kahin" veya "peygamber" sýnýfý bulunmuþ olabilir. Strabo bunlarý "vate" olarak anar; bu isim Keltik "esinlenmiþ" veya "esrik" anlamlarýna gelen kelimeden türemiþtir. Buradan Kelt toplumunun druidlerin ayinsel ve tomaturjik dini dýþýnda, öteki dünya ile iletiþime geçmeye dayanan þamanizm-vari bir öðe de barýndýrýðý sonucu çýkarýlabilir.

Ayrýca bakýnýz

Kelt mitolojisi

---

Bu makale, online kullanýcý topluluðu tarafýndan oluþturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nýn Türkçe versiyonu Vikipedi'deki Kelt dini maddesinden kopyalanmýþtýr. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansý ilkeleri kapsamýnda özgürce kullanýlabilir.