Hawaii hakkında bilgi

{Amerikan eyaleti | Name = Hawaii | Fullname = Hawaii Eyaleti<br/>Moku Ä�ina o Hawaii | Flag = Flag of Hawaii.svg | Flaglink = Hawaii'nin Bayrağı | Seal = Hawaii state seal.png | Seallink = Hawaii'nin Mührü | Map = Hi-locator.png | Nickname = The Aloha State | Capital = Honolulu | LargestCity = Honolulu | OfficialLang = Hawaii dili ve İngilizce | Governor = Linda Lingle (R)| Senators = Daniel Inouye (D) Daniel Akaka (D) | Representatives = Neil Abercrombie (D)| Ed Case (D) | PostalAbbreviation = HI | AreaRank = 43'üncü | TotalArea = 28.337 | LandArea = 16.649 | WaterArea = 11.672 | PCWater = 41,2 | PopRank = 42'nci | 2000Pop = 1.211.537 | DensityRank = 13'üncü | 2000Density = 42,75 | AdmittanceOrder = 50'nci | AdmittanceDate = 21 Ağustos, 1959 | TimeZone = Hawaii: UTC-10/ (Yaz saati yoktur) | Longitude = 154°40'B ile 162°B arası | Latitude = 18°55'K ile 29°K arası | Width = | Length = 2.450 | HighestElev = 4.207 | MeanElev = 925 | LowestElev = 0 | ISOCode = US-HI | Website = www.hawaii.gov }} Hawaii ABD'nin eyaletlerinden birisidir. Kuzey Büyük Okyanus'da, anakaradan 3.700 kilometre uzaklikta, bir adalar grubudur. M.Ö. 1000 sıralarinda diğer polonezya adaları tarafından işgal edilmiştir. Burada, yaklasik 800 yıl boyunca çeşitli kabileler buraya yerleşmiş, huzur içinde kültürlerini ve dinlerini devam ettirmişlerdir. 1778 yılında İngiliz ''Deniz Kaptani James Cook'', Hawaii takımadasına yelken açmış ve ilk Avrupa-Hawaii ilişkisini yaratmıştır. Yine de tarihçiler bu adaya Avrupa'dan ilk gidenin bir İspanyol olduğunu tartışırlar. Avrupa ile ilişkiler sonucu bazı krallar tüm Hawaii adalarının kontrolünü almaya çalışmışlardır. Örneğin, ünlü ''Kamehameha'' Avrupalılarla ticaret yaparak onlardan barutlu silahlar elde etmiştir. Hawaii'de bilinmeyen barut teknolojisi sayesinde Kamehameha yavaş yavaş tüm adaları işgal edebilmiştir. Ona karşı çıkan bazı kabileler, oklarla ve mıraklarla kendi ülkelerini koruyamadıklarından, çareyi yüksek uçurumlardan atlamakta bulmuşlardır. İntihar, onlar için teslim olmaktan çok daha iyi idi. Kamehameha'nın kazandığı topraklar ancak 1893'e kadar dayanabilmiştir. Son kral olan ''Liliuokalani'', ''Hawaii Reform Partisi'' (Reform Party of the Hawaiian Kingdom) tarafından yıkılmıştır. Son diktatörlükten sonra bir cumhuriyet kurulmuş, ve dış ülkelere kapalı olan Hawaii ticareti, dünya ekonomisine katılarak üretimini ve ticaretini büyük ölçüde geliştirmiştir. Son olarak 1898'de Amerika himayesi altina girip, 1959'da bir referandumla Amerika Birleşik Devletleri'nin 50. ve sonuncu eyaleti olmuştur.

Coğrafya

Tüm Amerikan eyaletlerinden en güneydeki olan Hawaii, birçok açıdan diğer eyaletlere göre çok farlkıdır. Tek ada eyaletidir. Volkanlardan çıkan lavadan dolayı alan olarak hep büyümektedir. Bugün bildiğimiz Hawaii, su altı volkanlarından çıkan lavların katılaşıp kayalara dönüşmesiyle oluşmuştur. Bu takımada yaklaşık 18 küçük adacıklardan ibarettir. Fakat bunların sekizi ana adalar olarak tanımlanır. Bunlar ''Ni'ihau'', ''Kaua'i'', ''O'ahu'', ''Moloka'i'', ''LÄ�na'i'', ''Kaho'olawe'', ''Maui'', ve ''Hawai'i'' adalarıdır. Hawai'i adası en büyüğü olduğu için ona daha çok ''Büyük Ada'' (Big Island) diye hitap ederler. Bu ismi takmalarının bir diğer nedeni ise bu adanın ismi takımadanın ismiyle aynı olmasıdır. Bu adalar yüksek ve volkanik dağlarıyla ünlüdürler. İklimi ve volkanik toprağı bitki yetişimine çok elverişlidir. Lavların içindeki minerallerle oluşan toprak, dünyanın başka yerlerinde görülmemiş bitkilerin ve hayvanların oluşmasıni sağlamıştır.

İklim

Hawaii iklimi tipik bir tropikal iklimine benzemez. Okyanusla kaplı ve kıtalardan uzak olduğundan dolayı, sıcaklık yıl genelinde fazla değişiklik göstermez. Sıcaklık genellikle 27°C ve 16°C arasıdır. Kar fazla bulunmaz, fakat Büyük Ada'nın (Big Island'ın) ''Mauna Loa'' ve ''Mauna Kea'' dağlarının tepelerinde zaman zaman kar görülür. Hawaii'de yağışlar bol ve tahmin edilemezdir. Aynı günde bol yağışlı ve sonra güneşli bir hava görülebilinir. Kaua'i adasındaki ''Waialeale dağı'', dünyadaki en fazla yağış alan ikinci yerdir. Her adada iki iklim bulunur. Yüksek dağlardan dolayı bulutlar adanın bir tarafinda kalırken, öbür taraf fazla bulut almaz. Bu nedenle her adanın bulutlu yanı bol yağışlı ve yeşildir. Diğer taraf ise güneşli ve kuraktır. Örneğin Büyük Ada'nın (Big İsland'ın), Mauna Loa ve Mauna Kea dağları doğudan gelen bulutları bloke eder. Bundan dolayı doğudaki Hilo şehiri bol yağış alırken, batıdaki Kona şehiri bol güneş alir. Tüm oteller ve yüzme tesisleri güneşli Kona'da dır.

Önemli Şehirler

O'hau adasındaki '' Honolulu'' şehiri Hawaii'nin başkenti ve en büyük şehiridir. Burada uzun binalar, apartmanlar, ve buyuk otoyolları görebilirsiniz. Bazıları bu sanayileşmeyi ve kentleşmeyi adanın doğallığını ve güzelliği suistimal ettiğini düşünür. Fakat diğer şehirlere bakıldığında doğa korunmuş ve ona özen gösterilmiştir. Bu şehirlerden en önemlilerinden bazıları Hilo, KÄ�ne'ohe, Kailua, Pearl City, Waipahu, Kahului, Kailua-Kona, KÄ«hei, ve LÄ«hu'e'dir.

Toplumsal İstatistikler

2005'den itibaren Hawaii'nin nüfusu 1.275.194 olarak tahmin ediliyor. O'ahu adasıda en kalabalık adadır.

Resmi Dil

Hawaii eyaletinin iki resmi dili vardır. Çoğu Hawaii doğumlu insanlar Hawaii Creole İngilizcesini konuşurlar. Bu eski Hawaiice ile İngilizce'nin bir karışımı olup, genelde konuşulan dildir. Fakat ülkede İngilizce bilen turistler hiç zorluk yaşamazlar. Çünkü şehirlerdeki tüm yol işaretleri İngilizcedir ve çoğu insanlar İngilizceyi sorunsuz konuşabilirler. Kaptan James Cook Hawaii adasını bulmadan önce Hawaiice'nin yazısı yoktu. Avrupalı misyonerler buraya Hıristiyanlığı yaymak için geldiklerinde Latin alfabesiyle kendi Hawaii yazılarını üretmişler. Bu yazı tarzı bügün de devam etmektedir. Bu yazı aynı Türkçe gibi okunur. Sadece kesme işaretinde bir duraksanır, sonra kelime devam ettirilir. Örneğin KÄ�ne'ohe söylenirken kesme işaretinde kısa bir duraksama olur. Yada Hawai'i de, son iki "i" arasında duraksanır. Ayrıca tüm adalarda yerliler turistlere Hawaiice öğretmek isterler. Genelde retilen iki kelime aloha(merhaba) ve mahalo(teşekkürler)'dur. Bu kelimeler tüm restoranlarda, otellerde, havalimanında, ve hatta topluma açık tuvaletlerde bile görülebilir.

Kültür

Hawaii kültürü adanın sahillerinden, yeşil ormanlarından, büyük dalgalarından ortaya çıkmıştır. Herkesde bir yazlık havası, bir telaşsızlık vardır. Rahat oldukları kadar çok sıcak ve misafirperverdirler. Avrupa'nın ve diğer ülkelerin himayesi olmalarına rağmen kültürlerini koruyabilmişler. Hatta kültürlerini yabancılara bile özendirmişlerdir. Fiziksel olarak aktif oldukları, stressden uzak durdukları için Amerikanın en uzun ömürlü insanlarıdır. Deniz bir Hawaii yerlisinin en önemli parçasıdır. Spor olarak yüzme ve sörf dallarında birçok olimpiyat madalyaları almışlardır. Dünyanın en iyi sörfçüleri Hawaii denizinin kızgın dalgalarında yetişmişlerdir. Duke Kahanamoku isimli bir Hawaiili yüzme dalında Olimpiyat Madalyası kazanmış ve sörfü yaygınlaşmıştır. Böylece sörf onun sayesinde dünyaca yapılan bir spordur. Heykeli başkent Honolulu'dadır. Bunların yanı sıra hawaiililer adaların doğal güzelliğine karşı çok saygılıdırlar. Uzun otoyolların, yüksek binaların, ve fabrikaların kurulmalarına karşı olup doğayı kirletmemeye özen gösterirler. Hawaii dünyanın eşsiz yerlerinden birtanesidir. Mauna Loa'nın en aktif volkanından tutun, Waipio Vadisine kadar doğal güzelliklerle doludur. Oraya gitmiş biri olarak tavsiye ediyorum, doğayla baş başa kalmak istiyenlere... edit Notable features {{Commons|Hawaii}} {{Commons|Hawaii}}

Dış bağlantılar

http://www.pausenberger.com/oahu_hawaii.html Oahu, Hawaii Resimleri

http://www.cruise-heaven.com/Hawaii-cruises.php Hawaii cruises {{ABD-yerleşim-taslak}} {{ABD}}

---

Bu makale, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki Hawaii maddesinden kopyalanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında özgürce kullanılabilir.