Gemlik, Bursa hakkýnda bilgi

{ Bilgikutusu Türkiye þehir |isim = Gemlik |harita2 = |harita2 boyut = |harita2 açýklama = |harita1 = |harita1 boyut = 80 |harita1 açýklama = |harita = Bursa_Turkey_Provinces_locator.jpg‎ |harita boyut = 250 |harita açýklama = Turkiye'de yeri |il = Bursa |þehir nüfusu = 63.329 |ilçe nüfusu = 88.472 |nüfus_itibariyle = 2000 |nüfus_ref = http://www.yerelnet.org.tr/ |nüfus_yoðunluðu = |yüzölçümü = |rakým = |lat_deg = |lat_min = |lat_hem = |lon_deg = |lon_min = |lon_hem = |posta kodu = 16x xx |alan kodu = 0224 |plaka = 16 |kaymakam = Mehmet Baygül |belediye baþkaný = Mehmet Turgut |websitesi = |ilçe = }} Gemlik Bursa'nýn 30 km. kuzey batýsýnda, Marmara Denizi kýyýsýndaki ilçesidir. Gemlik'in üç tarafý kýsmen ihtiyarlamýþ tek ve sýradaðlarla kuþatýlmýþ olup yalnýz batýsý Marmara Denizi'ne doðru açýktýr. Ýznik Gölünden gelen Karsak Deresi Gemlik'i ikiye bölmüþtür. Kuzeyden Samanlý Daðlarýyla güneyden Katýrlý Daðlarýnýn batýya doðru uzantýlarý Gemlik Körfezini kapalý bir havza haline sokmuþtur. Samanlý daðlarýndan ayrýlan bazý kollar kýyýya dik bir þekilde inerek sivri burunlar oluþturmuþtur. ==Ýklim== Gemlik'in iklimi tamamýyla Akdeniz ikliminin özelliklerini taþýr. Genel olarak yazlar sýcak ve kurak, kýþlar ýlýk ve yaðýþlý geçer. ==Tarih== Gemlik, Bursa civarýnda kurulan en eski kenttir. Tarihi MÖ 12.yy'a kadar uzanýr. Efsaneye göre Gemlik'e ilk olarak Herkül'ün geldiði ve buraya kaybolan arkadaþý 'Syrus'un adýný verdiði söylenir. 1087 yýlýnda Selçuklu kumandanlarýndan Ebul Kasým'ýn burada bir donanma yaptýrmasý üzerine kentin "gemilerin yanaþtýðý ve üretildiði yer" anlamýna gelen Gemiluk adýný aldýðý söylenir. Gemlik, Osmanlý devrinde Bursa'daki Yýldýrým Camii ve Medresesi'ne vakfedilmiþ bir kasaba idi. Kasabanýn gelirleri bu vakýflara yollanýrdý. Uzun yýllar Kite'ye baðlý bir köy olan Gemlik, 1856'da Gemlik-Bursa karayolunun yapýlmasýndan sonra canlanmýþ ve belediye örgütü kurulmuþtur. ==Ekonomi== Ýlçe merkezinde oturan nüfusun % 80'i ticaretle uðraþýr. Tuzlu zeytin, yað, sabun ticareti baþta gelmektedir. Gemlik'te tarým, oldukça geliþmiþtir. En çok zeytin üretimi yapýlýr. Türkiye'nin en lezzetli sofralýk zeytinlerinin yetiþtiði yerlerdendir. Üstün kaliteli elma, armut ve þeftali üretimi de yapýlmaktadýr. Gemlik'te konserveciliðin geliþmesine paralel olarak sebzecilik geliþmiþtir. Yetiþtirilen sebzelerin baþýnda fasulye, enginar, salatalýk, domates, bezelye, patlýcan, biber gelir. Hayvancýlýk ise ilçeye yakýn köylerde az, dað köylerinde ise daha çoktur. Ýlçede tavukçuluk da yaygýnlaþmaktadýr. Balýkçýlýk da önemli bir gelir kaynaðý olup, körfez sularýnda her türlü balýk bulunur. Gemlik'te sanayinde, zeytin imalatý büyük yer tutar. 1937 yýlýnda kurulan Sümerbank Suni Ýpek Fabrikasý ilçenin geliþiminde önemli rol oynamýþtýr. Sahil þeridinde yer alan Sümer Holding (Viskon ve jelatin üretimi), Tügsaþ (Gübre ve kimyasal ürünlerin üretimi), Borusan (Boru üretimi), Çimtaþ (saç ve demir üretimi), Borçelik (çelik üretimi), Cargill (niþasta bazlý þeker üretimi) gibi çeþitli fabrikalar Gemlik'teki sanayiinin temelini oluþturur. Gemlik civarýnda çýkartýlan damarlý mermer ve alçý taþý ihracý Gemlik ekonomisi için önemlidir. Gemlik, turizm bakýmýndan I. derecede turistik hüviyete sahip bir ilçedir. Kurþunlu, Küçük Kumla, Büyük Kumla, Karacaali köylerindeki dinlenme evlerinde, turistik otel, motel, kamp ve pansiyonlarda turistler konaklamaktadýr. Umurbey kasabasýndaki Celal Bayar Vakfýna ait Kütüphane ve Müze ayrýca Celal bayar'ýn anýt mezarý da hayli ilgi çekmektedir. Kliseden çevrilme Balýkpazarý Camii, Çarþý Ali Paþa Camii Gemlik'teki tarihi yapýlardandýr. ==Coðrafya== Gemlik Bursa'nýn 32 km. kuzeybatýsýnda, Marmara denizinin en sakin ve adýný verdiði körfezi kýyýsýnda kurulmuþtur. 19.13 derece doðu meridyeni ile 40.12 derece kuzey enlemi üzerinde bulunmaktadýr. Ýlçe yüzölçümü 413 km2 dir. Gemlik Körfezini çevreleyen daðlarýn körfeze dönük yamaçlarý ilçenin arazisini oluþturmaktadýr. Daðlarla kýyý arasýnda sýkýþmýþ bulunan çok sayýda ova bulunmaktadýr. Bunlarýn en büyükleri Engürücük ve Gemlik ovalarýdýr. Ýlçe merkezi Gemlik ovasýnýn batý ucunda kurulmuþtur. Ýlçenin en yüksek noktasý, Katýrlý daðlarý üzerindeki Üçkaya Tepesidir. Gemlik, akarsu ve göller açýsýndan zengin bir yer deðildir. Karsak Çayý olarak tanýnan Sazlýk Deresi, ilçenin en fazla su taþýyan akarsuyudur. Uzunluk yönünden ilçenin en büyük akarsuyu olan Kocadere Katýrlý Daðlarýndan doðar ve Engürücük ovasýný suladýktan sonra körfeze dökülür. Volkanik kütlelerin mevcudiyeti vaktiyle bu arazinin bir indifa sahasý olduðunu göstermektedir. Yer Kabuðunun yerleþmediði þimdi bile bol yaðmurlardan sonra meydana gelen kaymalardan görmek mümkündür. Samanlý daðlarýnýn Gemlik körfezine bakan yamaçlarý tatlý eðimlerle bir platformu teþkil eden sýra daðlardan ayrýlan bu kollar ise kýyýya kadar dik bir þekilde inerek kýyýnýn düzgün manzarasýný sivri burunlar halinde bozmuþtur. (Bunlardan, Göztepe Burnu, Kapaklý Burnu, Sarý Burun, Manastýr Burnu en önemlileridir.) Armutlu bucaðý batýsýna kadar devamlý bir alçalma ile inen samanlý daðlarý Bozburun'un dik kayalýklarýný teþkil ederek denize kadar 6 millerde tekrar denizin yüzüne çýkarak Ýmralý adasýný meydana getirir. Gemlik'in kurulduðu nokta denize dikey inen az yükseklikte bir sýrtla bunun yamaçlarý ve denizin çekilmesinden meydana gelen dar kýyý düzlüklerinden ibarettir. Ýlçenin kýyýlarý eski kayýkhane Burnundaki kayalýk çýkýntýlar bir tarafa býrakýlacak olursa tamamiyle düzdür. Pek derin olmayan kýyýlar derelerin taþýdýðý molozlarla devamlý sýðlaþmaktadýr. Gemlik körfezi umumiyetle sakin ve dalgasýzdýr. Doðudan batýya uzunluðu 35 km. güneyden kuzeye en geniþ yeri de 10-15 km. olan körfez daima sakin olmasýný saðlayan karþýlýklý iki burundur. (Tuzla ve Kapaklý burunlarý) her iki sahilde birbirine cephe alan bu burunlar körfezi bir kýskaç içine almýþ gibidir. Körfez bu kýskaçlar arasýnda adeta bir havuza benzer. Körfez sularýnýn sýð 1-10 m. Derin kýsýmlarý ise 100-150 m. arasýndadýr. Ýlçenin eski adý Kilyos olduðu için körfezde eskiden Kilyos denirdi. Körfezin diðer bir adý da Ýncir limanýydý. Asýrlarca birçok uluslarýn gemilerine sýðýnak olan bu þirin körfez bugünde sessiz sularý ile bakanlarýn gözlerini okþamaktan geri kalmamaktadýr. Gemlik'in Jeolojik teþekkülü eski ve yeni kayaçlardan ibaret olup uzun müddet aþýnmalara, çöküntülere ve kaymalara maruz kalmýþtýr. Birçok yerlerde sert kayaçlarýn sivrildiðini ve çöküntülerinde olduðu toprakaltý tabakalarýnýn intizamsýzlýðýný görmek mümkündür. Daðlýk bölgelerde Paleozcik tabakalar ile gnaya ve grantiler günü 3. zaman arazisi (Neojen tabakalarý) ile yeni volkanik örtüller (Andazit) çok yer tutar. Ýlçenin ova olan yerleri az olup yeni alüvyonlarla örtülüdür. Derinliði 200 m. den az olan körfez yer kabuðunun kýrýlmalarýndan meydana gelmiþ bir çöküntü alanýdýr. Gemlik ilçesi akarsu ve kaynaklarý bakýmýndan nisbeten fakirdir. Muntazam bir akým rejimine tabi olmayan derelerin çoðu yaðmur ve kaynak sularýyla beslenmektedir. En önemlisi iznik gölünün ayaðý olan karsak deresidir. Yaðmur mevsiminde bol su taþýr diðeri Engürücük köyünün biraz ilerisindeki Koca deredir. Gemlik M.Ö. 1390 yýlýnda savaþtan dönen Siyüs adlý yunanlý bir Kumandan tarafýndan kurulmuþ olup bu mevkiye Siyüs adý verilmiþtir. Gemlik sonralarý sýrasý ile Mýsýrlýlarýn, Romalýlarýn, Perslerin, Ýyonlarýn Osmanlýlarýn eline geçmiþtir. Birinci Cihan Harbine kadar Osmanlýlarýn elinde kalan Gemlik, bu harbin sonunda Yunanlýlarýn eline geçmiþse de 11 Eylül 1922 de düþman iþgalinden kurtarýlmýþtýr. Kaynak: Gemlik Turizm Rehberi ==Camiler==

Ali Paþa Camii (Gemlik)

Balýkpazari Camii (Gemlik)

Gençali Köyü Camii (Gemlik)

Hacý Ali Paþa Camii (Gemlik)

Karsak Camii (Gemlik)

Çarþi Camii (Gemlik) <!--

Linkler

--> http://www.gemlikrehberi.com Gemlik {{Bursa ilçeler}} de:Gemlik en:Gemlik nl:Gemlik pl:Gemlik sv:Gemlik

---

Bu makale, online kullanýcý topluluðu tarafýndan oluþturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nýn Türkçe versiyonu Vikipedi'deki Gemlik, Bursa maddesinden kopyalanmýþtýr. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansý ilkeleri kapsamýnda özgürce kullanýlabilir.