Eski Latince hakkında bilgi
Türkçe değil
...
T ürkçe değil
Eski Latince
Yazıtlar
Forum kitabesi ( 550 M.Ö.)
Duenos kitabesi ( 500 M.Ö.)
Castor-Pollux ( 500 M.Ö.)
Garigliano Bowl ( 500 M.Ö.)
Tibur pedestal ( 400 M.Ö.)
Senatusconsultum de Bacchanalibus ( 186 M.Ö.)
Lapis Satricanus
Vase Inscription from Ardea
Carmen Arvale
Carmen Saliare
Scipionum Elogia
Dilbilgisi
===İsimler===
====Birinci çekim (a)====
The 'A-Stem Declension'. Nouns of this declension usually end in –a and are typically feminine.
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |
!colspan="2"| puella, -aÄ« ''kız'' f.
|-
! Tekil
! Çoğul
|-
! yalın hâl
| puella || puellai
|-
! hitap hâli
| puella || puellai
|-
! belirtme hâli
| puellam || puellÄ
|-
! tamlayan hâli
| puellÄs/-es/-ai || puellÅm/ -Äsom
|-
! yönelme hâli
| puellai || puellaīs/-eīs/ -abos
|-
! çıkma hâli
| puellÄd || puellaÄ«s/-eÄ«s/ -abos
|-
! bulunma hâli
| puellÄ || puellaÄ«s/-eÄ«s
|}
====İkinci çekim (o)====
The 'O-Stem Declension'. Nouns of this declension are either masculine or neuter.
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |
!colspan="2"| campos, -oī ''field, plain'' m.
!colspan="2"| saxom, -oī ''rock, stone'' n.
|-
! Tekil || Çoğul
! Tekil || Çoğul
|-
! yalın hâl
| campos || campoī || saxom || saxa
|-
! hitap hâli
| campe || campoī || saxe || saxoī
|-
! belirtme hâli
| campom || campÅs || saxom || saxa
|-
! tamlayan hâli
| campoÄ« || campÅm/ -Åsom || saxoÄ« || saxÅm/ -Åsom
|-
! yönelme hâli
| campoī || campoīs || saxoī || saxoīs
|-
! çıkma hâli
| campÅd || campoÄ«s || saxÅd || saxoÄ«s/ -oes
|-
! bulunma hâli
| campŠ|| campoīs || saxŠ|| saxoīs/ -oes
|}
Note the genitive plural ending has two endings: the earlier -Åm, almost exactly like the Ancient Greek -Ån, and the later Archaic Latin form -Åsom. Due to the fact that in Archaic Latin /r/'s and /s/'s were often interchangeable, a phenomenon known as Rhotacism, the later -Åsom evolved into the Classical Latin -Årum.
====Üçüncü çekim (karma)====
The 'E-Stem ' and 'I-Stem ' Declension. This declension contains nouns that are masculine, feminine, and neuter.
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |
! colspan="2"| Regs -es ''kral'' m.
|-
! Tekil
! Çoğul
|-
! yalın hâl
| regs || reges
|-
! hitap hâli
| regs || reges
|-
! belirmte hâli
| regem || reges
|-
! tamlayan hâli
| regis || regÅm
|-
! yönelme hâli
| regei || regebos
|-
! çıkma hâli
| regeid || regebos
|-
! bulunma hâli
| regei || regebos
|}
The nominative as '' regs'' instead of '' rex'' shows a common feature in Old Latin; the letter ''x'' was seldom used alone to designate the /ks/ or /gs/ sound, but instead, written as either 'ks', 'cs', or even 'xs'.
===Şahis zamirleri===
Personal pronouns are among the most common thing found in Old Latin inscriptions. Note how in all three persons, the ablative singular ending is identical to the accusative singular.
{| class="wikitable"
!
! Ego, ''ben''
! Tu, ''sen''
! Suī, ''o kendisi''
|-
| yalın hâl
| ego
| tu
| -
|-
| belirtme hâli
| mēd
| tēd
| sēd
|-
| tamlayan hâli
| mis
| tis
| sei
|-
| yönelme hâli
| mihei, mehei
| tibei
| sibei
|-
| çıkma hâli
| mēd
| tēd
| sēd
|-
|
| Çoğul
|
|
|-
| yalın hâl
| nÅs
| vÅs
| -
|-
| belirtme hâli
| nÅs
| vÅs
| sēd
|-
| tamlayan hâli
| nostrÅm, -Årum, -i
| vostrÅm, -Årum, -i
| sei
|-
| yönelme hâli
| nÅbeis, nis
| vÅbeis
| sibei
|-
| çıkma hâli
| nÅbeis, nis
| nÅbeis
| sēd
|}
===Tamlama zamirleri===
In Old Latin, the relative pronoun is also another common concept, especially in inscriptions. Unfortunately, the forms are quite inconsistent and leave much to be reconstructed by scholars.
{| class="wikitable"
!colspan="4"| queī, quaī, quod ''who, what''
|-
!
! Eril
! Dişil
! Yansız
|-
| yalın hâl
| queī
| quaī
| quod
|-
| belirmte hâli
| quem
| quam
| quod
|-
| tamlayan hâli
| quoius, quoios
| quoia
| quoium, quoiom
|-
| yönelme hâli
| colspan=3| quoī, queī, quoieī, queī
|-
| çıkma hâli
| quÄ«, quÅd
| quÄd
| quÅd
|-
|
| Çoğul
|
|
|-
| yalın hâl
| ques, queis
| quaī
| qua
|-
| belirtme hâli
| quÅs
| quÄs
| quÅs
|-
| tamlayan hâli
| quÅm, quÅrom
| quÅm, quÄrom
| quÅm, quÅrom
|-
| yönelme hâli
|colspan=3| queis, quīs
|-
| çıkma hâli
|colspan=3| queis, quīs
|}
===Fiiller===
Old Present and Perfects====
There is not much actual proof of the morphology of Old Latin verb forms, and even these scant carvings hold many inconsistencies between forms. Therefore, the forms below are ones that are both proven by scholars through Old Latin carvings, and recreated by scholars based on other early Indo-European languages such as Greek, Oscan, Umbrian, and other Italic dialects.
{| class="wikitable"
|-bgcolor="#EFEFEF"
!rowspan="3"|
!colspan="4"| Indicative Present: Sum
!colspan="4"| Indicative Present: Facio
|-bgcolor="#EFEFEF"
!colspan="2"| Eski
!colspan="2"| Klasik
!colspan="2"| Eski
!colspan="2"| Klasik
|-
|-bgcolor="#EFEFEF"
! Tekil || Çoğul || Tekil || Çoğul || Tekil || Çoğul || Tekil || Çoğul
|-
!bgcolor="#EFEFEF" | Birinci Şahıs
| som, esom || somos, sumos || sum || sumus || fac(e/ī)o || fac(e)imos || facio || facīmus
|-
!bgcolor="#EFEFEF" | İkinci Şahıs
| es || esteīs || es || estis || fac(e/ī)s || fac(e/ī)teis || facis || facitis
|-
!bgcolor="#EFEFEF" | Üçüncü Şahıs
| est || sont || est|| sunt || fac(e/Ä«)d/-(e/i)t || fac(e/Ä«)ont || facit || faciunt
|}
{| class="wikitable"
|-bgcolor="#EFEFEF"
!rowspan="3"|
!colspan="4"| Indicative Perfect: Sum
!colspan="4"| Indicative Perfect: Facio
|-bgcolor="#EFEFEF"
!colspan="2"| Eski
!colspan="2"| Klasik
!colspan="2"| Eski
!colspan="2"| Klasik
|-
|-bgcolor="#EFEFEF"
! Tekil || Çoğul || Tekil || Çoğul || Tekil || Çoğul || Tekil || Çoğul
|-
!bgcolor="#EFEFEF" | Birinci Şahıs
| fuei || fuemos || fui || fuimus || (fe)fecei || (fe)fecemos || feci || fecīmus
|-
!bgcolor="#EFEFEF" | İkinci Şahıs
| fuistei || fuisteīs || fuisti || fuistis || (fe)fecistei || (fe)fecisteis || fecisti || fecistis
|-
!bgcolor="#EFEFEF" | Üçüncü Şahıs
| fued/fuit || fueront/-erom || fuit || fuerunt || (fe)feced/-et || (fe)feceront/-erom || fecit || fecerunt
|}
Bu makale, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu
Vikipedi'deki Eski Latince maddesinden kopyalanmıştır. Bu makale,
GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında özgürce kullanılabilir.
İlgili bilgi başlıkları
İlgili bilgiler: Türkçe Regs Rhotacism Rex Oscan Language Umbrian language 186 M.í–. 400 M.í–. 550 M.í–. 500 M.í–.
