Efendi okuyup yazmasý olanlara verilen unvan. Okumuþ, molla, hoca, çelebi, seyyid manâlarýnda da kullanýlýrdý.
Efendi tabiri, Selçuklular zamanýnda kullanýlmaya baþlanmýþ, daha ziyade Osmanlýlar'da 15. yüzyýl ortalarýndan itibaren tahsil, terbiye görmüþ kimselere mahsus bir lakap olarak kullanýlmýþtýr. Zamanla, bu manâda kullanýlan çelebi kelimesinin yerini almýþtýr. Devletin ileri gelen memurlarýndan bazýlarýna efendi demek âdet hâline gelmiþti. On dokuzuncu yüzyýlda bu kelime, daha geniþ manâda kullanýlmaya baþlanmýþtýr. Bu devirde þehzadelere de efendi denmiþtir. Peygamberimiz için de hâlâ günümüzde kullanýlmaktadýr. Kadýnlar da, kocalarýna hitap ederken efendi tabiri kullanýrlar.
Saraydaki Sultan hanýmlara kadýn efendi unvanýnýn, kibar muhitlerde hanýmefendi, beyefendi, tabirlerinin kullanýlmasýna, 19. asrýn ikinci yarýsýndan sonra rastlanýr. Þeyhülislâmlara efendi dendiði gibi, orduda binbaþýya kadar rütbe sahiplerine de, resmen, efendi unvaný verilirdi. Tanzimat'tan sonra efendi unvaný, resmî muamelâtta, yalnýz okur yazarlar ve mektep talebeleri için kullanýlmýþtýr. Bugün de halk arasýnda tahsil terbiye görmüþ, terbiyeli kibar manâsýnda kullanýlmak âdet olmuþtur.
Efendi, aða, bey, paþa tabirlerinin resmî unvan olarak, devlet ile fertlerin münasebetine ait iþlerde kullanýlmasý 1934’te çýkan kanunla yasak edilmiþtir.
