Dirhem Alm. Dirhem, Fr. Drachme, İng. Dirham. Eskiden kullanılan bir ağırlık ölçüsü ve para birimi. Farsça diremden gelmektedir. Önceleri üç çeşit dirhem kullanılıyordu. Bunlara onluk, altılık, beşlik dirhemler denilirdi. Hazret-i Ömer bu üç dirhemi birleştirerek ortalama bir dirhem yaptı ve buna yedilik dirhem denildi. Önceleri hurma çekirdeği şeklinde olan dirhemlerin bilinen yuvarlak şekliyle ilk baskısını yapan hazret-i Ömer’dir.
Gerek hurma çekirdeği şeklinde olanları ve gerek yuvarlak (müdevver) olanları nakışsızdı. Daha sonra “Abdullah ibni Zübeyr” zamanında bir tarafına “Minallah” (Allah tarafından), diğer tarafına “Bilbereke” (Bereketle) yazıları nakşedildi. Haccac bu nakışları “İhlas suresi” veya “Bismihi” (Allahü tealanın adıyla) şeklinde değiştirmiştir.
Osmanlıların ilk zamanlarında gümüş meskukat (basılmış sikkeler) için bu tabir kullanılmış, daha sonra terk edilmiştir. Kullanılan dirhem-i şeri üç gram ve 365 miligramdır (3.365 gr). Bir de eskiden kullanılan dirhem-i örfi vardır ki bu tam üç gramdır. Zekat hesaplanırken kullanılan dirhem-i şeri (3.365 gr) olanıdır.
Kaynak: Rehber Ansiklopedisi