Devani on beþinci yüzyýlda Ýran’da yetiþen Ýslam alimlerinden. Ýsmi, Muhammed bin Es’ad es-Sýddiki, lakabý Celaleddin’dir. Ýran’ýn Kazerun þehrinin Devan nahiyesinden olduðu için Devani diye Ünlü olmuþtur. Hazret-i Ebu Bekir-i Sýddik’in soyundan olduðu için Sýddiki diye de bilinir. 1426 (H. 833) senesinde Kazerun’a baðlý Devan nahiyesinde doðdu. 1502 (H. 908) senesinde ayný yerde vefat etti.
Ýlk tahsilini Kazerun’da Cami-i Mürþidde hadis okutan babasý Muhammed bin Sa’düddin’den yaptý. Sarf, nahiv, edebiyat, fýkýh ve tefsir ilimleri ile fen ilimlerini öðrendi. Sonra Þiraz’a gidip Hüseyin Lari ve Hasan bin Bakkal gibi devrin Ünlü alimlerinden ilim öðrendi. Zamanýnýn din ve fen ilimlerini tamamlayýp icazet, yani diploma aldýktan sonra, Karakoyunlu hükümdarý Cihan Þah’ýn Tebriz’de yaptýrdýðý Muzafferiyye Medresesi’nde müderris (profesör) oldu ve ilim öðretti. Daha sonraki yýllarda Akkoyunlu Hükümdarý Uzun Hasan’ýn ülkesine giden Celaleddin Devani, Þiraz’daki Medreset-ül-Eytamda müderrislik vazifesinde bulundu. Burada fen ve din ilimlerini okutarak pekçok talebe yetiþtirdi. Þöhreti her yere yayýldý. Anadolu’dan Maveraünnehr’den ve Horasan bölgesinden pekçok kimse derslerine akýn ettiler. Bir ara tekrar Tebriz’e giden Celaleddin Devani, büyük alim ve veli Ýbrahim Gülþeni hazretlerinin sohbetlerine devam ederek, tasavvufta yetiþti. Uzun Hasan’ýn oðullarýndan Yakub ve Murad beyler zamanýnda, Fars bölgesi kadýlýðý yaptý. Bir ara Hindistan’a gidip oranýn sultaný adýna ilmi eserler yazdýðý rivayet edilmiþtir. 1502 senesinde memleketi olan Devan’da vefat etti. Devan kasabasý yakýnýnda defnedildi.
Celaleddin Devani hazretleri, her ilimde söz sahibiydi. Özellikle kelam ve mantýk ilimlerine dair yazdýðý eserleri Ünlüdur.
Eserleri, asýrlarca Ýslam ülkelerindeki medreselerde ders kitabý olarak okutuldu. Büyük Ýslam alimi Ýmam-ý Rabbani, Mektubat kitabýnda Celaleddin Devani’nin yüksek derecesini bildirmiþtir.
Kaynak: Rehber Ansiklopedisi
