Cilt kanserleri kolayca görülme olanaðý olduðu için erken teþhis edilebilir. Gerek bu durum ve gerekse de tümörün karakteri nedeniyle cilt kanserleri tedavide baþarýlý sonuçlar veren kanser türleri arasýndadýr.
Eðer cildinizde daha önceden bulunan bir ben veya benzeri kitlede deðiþiklik fark ederseniz veya iyileþmeden uzun süre kalan bir yara oluþursa tercihan deri hastalýklarý uzmaný bir doktora basvurun.
Cilt kanserlerinin oluþumunda genetik yatkýnlýk (açýk renk cilt, mavi göz, sarý veya kýzýl saç ), kimyasal kirlilik ve röntgen ýþýnlarý etkisi de rol oynamakla beraber , yüzde 90'ýndan fazlasý, sürekli olarak güneþin ultraviyole (UV ) ýþýnlarýna maruz kalan bölgelerde olur.
Cilt kanserleri hücre karakterlerine göre, farklý isimler alýr.
Bazal Hücreli Karsinom
Belirtileri :
Yüzde, kulakta veya boyunda inci gibi kabarýklýklar.
Göðüste veya sýrtta düz, ten rengi, kahverengi lekeler.
Aðrýsýz bir þiþlik veya düz bir yara oluþur. Bu yara veya þiþlik birkaç ay sonra açýk yara haline gelir, yavaþ yavaþ büyür ve hiç bir zaman iyileþmez.
Bazal hücreli karsinom lokal bir tümör olarak kalýr. Týbbi müdahale yapýlmazsa çevre dokulara ve derindeki organlara yayýlabilir.
Tedavi:
Teþhis tümörden yapýlan biyopsi ile konur. Tedavi, kanserin büyüklüðü, derinliði ve bulunduðu yere baðlý olarak deðiþir. Kazýma, koterizasyon (elektrikle yakma), cerrahi çýkarma, radyoterapi (röntgen ýþýný vermek) kullanýlan yöntemlerdir.
Tedavi sonrasýnda nüksler (tekrarlama) açýsýndan düzenli kontrol yapýlmalýdýr.
Skuamöz Hücreli Karsinom
Belirtileri :
Yüzde, kulaklarda, boyunda, el veya kollarda sert kýrmýzý kabarýk veya düz ( yassý) yara
Derinin üst tabakasý olan epidermis tabakasýnýn orta bölümünden kaynaklanýr. Kötü huyludur. Lenf düðümleri, iç organlar baþta olmak üzere baþka yerlere atlayabilir. Tümör baþlangýçta aðrýsýzdýr. Yara haline gelip hiç iyileþemeyecek duruma girerse aðrý olabilir.
Normal bir ciltte bir yara veya yanýk ya da kronik bir iltihap alanýnda baþlayabilir. Oluþumunda güneþ önemli faktördür. En büyük sýklýkla devamlý olarak güneþ ýþýðýna maruz kalan yerlerde olur. Genetik yatkýnlýk vardýr. En çok 50 yaþýndan sonra baþlar.
Tedavi :
Teþhis için lezyondan biyopsi yapýlýr. Erken tedavi edilirse iyileþme oraný yüzde 95'dir. Tekrarlamalar açýsýndan düzenli kontrol gerekir. Güneþ ýþýðýndan korunmalýdýr.
Habis Melanom
En ölümcül fakat en az görülen cilt kanseridir. Yüzde 70 kadarý normal ciltte oluþur. Yüzde 30'u daha önceden mevcut bir benin aniden deðiþmesiyle ( renk ve büyüklük deðiþikliði, kaþýntý, aðrý, kanama, þiþme gibi) oluþur.
Belirtileri :
Ýlk olarak çevredeki dokuya yayýlýr. Yüzeyel yayýlýmdan çok derinliði önemlidir.Yüzeyel safhada yakalanýrsa iyileþme olasýlýðý fazladýr.
Tedavi edilmezse cildin diðer bölgelerine, lenf düðümlerine, iç organlara atlar.
Melanomun en büyük nedeninin güneþ ýþýðý olduðu düþünülmektedir. Açýk renk cilt daha duyarlýdýr.
Erken safhada derhal tedavi etmek vakalarýn yüzde 85'inde iyileþme saðlar.Tümör derine indikçe tedavide baþarý yüzde 30 gibi oranlara düþer.
Tedavi :
Tümörün cerrahi olarak çevresindeki büyük bir cilt bölümüyle çýkarýlmasý ve ayrýca o kýsýmla baðlantýlý lenf düðümlerinin de çýkarýlmasý gerekir. Diðer tedavi yöntemleri arasýnda kemoterapi (kanserin ilaçla tedavisi) ve immünoterapi (baðýþýlýk tedavisi) bulunur. Tedavi sonrasý düzenli takip ihmal edilmemelidir.
Kaposi Sarkomu
Kaposi sarkomu, lösemi ve lenfoma gibi diðer kanserlerle birlikte görülen habis bir durumdur. AIDS hastalarýnda da sýk görülür. Hýzlý ve yavaþ geliþen türleri vardýr. Hýzlý geliþen türünde cildin herhangi bir yerinde kýrmýzý mor nodüller(kabartýlar) vardýr. Yavaþ geliþen tipde ayak parmaðý veya bacakta koyu mavi veya mor-kahverengi þiþlikler görülür. Lenf düðümlerine ve iç organlara atlayabilir.
Tedavi :
Biyopsi ile teþhis konduktan sonra radyoterapi ve kemoterapi yapýlýr.
