Charles Dickens Ýngiliz roman ve fýkra yazarý. 1812’de Ýngiltere’nin Landport limanýnda doðdu. 10 yaþýndan itibaren hayatýný kazanmaya baþlamýþ ve babasýnýn borçlarýndan hapse atýlmasý üzerine bir kundura boyasý imalathanesine girmiþtir. Birlikte çalýþtýðý arkadaþlarý da kendisi gibi yoksul çocuklardý. Babasýnýn bir mirasa sahib olarak hapisten çýkmasý ve borcunu ödemesi üzerine, çalýþmayý býrakmýþ ve mektebe verilmiþtir. ...

Charles Dickens Ýngiliz roman ve fýkra yazarý. 1812’de Ýngiltere’nin Landport limanýnda doðdu. 10 yaþýndan itibaren hayatýný kazanmaya baþlamýþ ve babasýnýn borçlarýndan hapse atýlmasý üzerine bir kundura boyasý imalathanesine girmiþtir. Birlikte çalýþtýðý arkadaþlarý da kendisi gibi yoksul çocuklardý. Babasýnýn bir mirasa sahib olarak hapisten çýkmasý ve borcunu ödemesi üzerine, çalýþmayý býrakmýþ ve mektebe verilmiþtir.

Ýki senelik bir mekteb hayatýnýn sonunda bir hukuk müþavirinin yanýnda çýrak olarak çalýþan Dickens, mükemmel bir stenografi öðrendiði gibi içinde yaþadýðý hayatýn çeþit çeþit tiplerini ve karekterlerini gözden kaçýrmamýþ, hepsini zihnine nakþetmesini bilmiþtir. Bu tecrübe ve hayat bilgisi sayesinde kendisine gazetelerin sahip çýkma fýrsatýný kaçýrmayan bu ünlü yazar, gazeteler adýna, maharetli bir þekilde meclis zabýtlarýný tutmaya baþlamýþtýr.

Bir adliye dergisindeki hikayelerini yayýnlamaya baþlayan Dickens, dikkatleri üstüne çekmiþ ve teklifler almýþtýr. Ýlk romaný olan Bikvikin Sergüzeþtleri neþredilince maddi sýkýntýlardan kurtulmuþ ve servet sahibi olmaya baþlamýþtýr.

1837 yýlýndan sonra þöhretini saðlayan romanlarý yayýnlanmýþtýr. Geniþ bir okuyucu kitlesi bulan bu romanlar, mizahi sahnelerle dolu örfe ve adete yer veren aile romanlarý idiler. Bunlarýn yanýnda tarihi romanlar da yazdý. Kendi hayatýný ve çocukluðunu ise David Copperfield (1850) romaný ile anlattý. Bir ara Amerika’ya gitti. Altý ay kaldýðý bu ülkede þehirden þehire giderek nutuklar verdi ve eserlerinin en iyi kýsýmlarýný þiir þeklinde okudu. Böylece büyük bir servetle Ýngiltere’ye döndü. Sonra hicve yer veren Amerika’ya Dair Notlar’ýný neþretti. Dickens Ýngiltere’ye döndükten sonra öldü (1870).

Vangtien gibi Dickens’i ilk romanlarýna göre deðerlendirenler onu romantik; Gillemin gibi bazý münekkidler ile son romanlarýna göre ele alanlar realist devre içine sokmaktadýrlar. O daha çok romanlarýnda kendi çocukluðunun sefil ve talihsizliklerini anlatmýþ, eserlerinde yaþadýðý hayattan gelen çeþitli tiplerin yer aldýðý bir dünya kurarak, fakir ve sefil sokaklara, mahkemelere, çeþitli dalaverelere, þatolara yer vermiþtir. Bu bakýmdan Balzac’a benzeyen Dickens’in eserlerinde; senyörler, hizmetçiler, tüccarlar, arabacýlar gibi her cinsten tipler yer almýþtýr. Bu yönü ile o, umûmi olarak realizmin içinde kalmýþ hatta realistliði içinde zaman zaman lirizmde yer almýþtýr. Onunla Ýngiliz humour (alaycý ve þakacý)u Svift’ten sonra ikinci bir temsilcisini bulmuþtur. Fakat Dickens istihzasýný haksýzlýklara ve suistimallere karþý kullanmýþtýr. Bu itibarla, alayý ve eðlencesi tabii ve mükemmeldir. Belki eserlerinin kudreti ve canlýlýðýný da buna borçludur. Ýnce bir istihzacý olmakla birlikte, ahlaka hizmet arzusu da vardýr.

Dickens, yalnýz Ýngiliz edebiyatýna deðil, bu ülke dýþý edebiyatlara da tesir etmiþtir. 1850 yýlýndan sonraki Fransýz realizmine onun tesiri vardýr. Hatta, Jack (Jak) ve Le Petit Chose (Küçük Þey) romanlarýnýn müellifi olan Alphonse Daudet, Dickens’ten bir yansýmadýr. Fransýz edebiyatý çocuk denen varlýðý onun sayesinde ve Daudet’in kalemiyle tanýmýþtýr.

Dickens yirmi civarýnda eserin sahibidir. Eserlerinin belli baþlýlarý; Esquisse (Taslaklar), Papiers du Picwick Club (Pikvik Kulubün Kaðýtlarý), Oliver Twist (Oliver Tvist, 1838), Nicholas Nickleby (Nikola Niklebi), Martin Chuzzlewit (Marten Þazlvit), Le Magasin d’Antiquites, David Copperfield (David Koperfilt, 1859), Centes de Noel (Noel Hikayeleri)dir.

Ek bilgi

Charles Dickens Londra'ya geldiðinde on iki yaþýndaydý, orada bir cila fabrikasýnda çalýþmak zorunda kaldý, çünkü babasý büyük bir para sýkýntýsý içindeydi. O zaman açlýðý da, yoksulluðu da, sanayi çaðýnýn baþlangýcýnda, iþçilerin çetin hayat koþullarýný da tanýdý: bu konular eserlerinde sürekli olarak iþlenecektir.

Bununla birlikte, gazetecilik öðrenmeðe de zaman bulabildi ve ilk skeçlerini hiciv dergilerinde yayýmladý. Sonra yazar olan Dickens, Mister Pickvoick gibi garip ve ilgi çekici bir kiþi yarattý, Oliver Twist'in ve Nicholas Nickleby'nin serüvenlerini anlattý, daha sonra da duygulu baþeserini, David Copperfield'i kaleme aldý.

Ýngiltere ve Amerika'da kýsa zamanda büyük bir ün yaptý, iki defa Amerika'ya gitti. Nihayet, 1850'den itibaren, eserini birçok defa halk huzurunda okudu ve mükemmel bir oyuncu olduðunu ortaya koydu.

Victoria çaðý toplumunun tanýðý olan Dickens, kitaplarýyla, çok küçük yaþtan itibaren çalýþtýrýlmaða baþlayan ve sömürülen çocuklarýn korkunç yoksulluðuna dikkati çekmeyi baþarmýþtýr.