ANEMOMETRE Alm. Anemometer (n), Fr. Anemometre, Ýng. Anemometer. Rüzgarýn hýzýný ölçen alet. Rüzgar hýzýnýn doðrudan doðruya ölçülmesi pratik olmayýp, meydana getirdiði fiziki etkiden faydalanýlarak ölçülür. Hýzýn, basýnçta meydana getirdiði deðiþiklik, sýcak cisimlerin hava akýmý içerisinde soðumasý, hýz ve basýnç deðiþmesinden ses hýzýnýn deðiþmesi bu fiziki etkilerden bazýlarýdýr. Ancak, genel olarak anemometreler havanýn sürükleme etkisinden faydalanýla ...
Alm. Anemometer (n), Fr. Anemometre, Ýng. Anemometer. Rüzgarýn hýzýný ölçen alet. Rüzgar hýzýnýn doðrudan doðruya ölçülmesi pratik olmayýp, meydana getirdiði fiziki etkiden faydalanýlarak ölçülür. Hýzýn, basýnçta meydana getirdiði deðiþiklik, sýcak cisimlerin hava akýmý içerisinde soðumasý, hýz ve basýnç deðiþmesinden ses hýzýnýn deðiþmesi bu fiziki etkilerden bazýlarýdýr. Ancak, genel olarak anemometreler havanýn sürükleme etkisinden faydalanýlarak yapýlmýþlardýr.
Mesela, dönen yarým küre þeklindeki kapakçýklardan meydana gelen anemometre, rüzgar kuvvetinin çukur yüzde, tümsek yüze nazaran daha fazla olmasý prensibiyle çalýþýr. Bu kuvvetlerin farklýlýðý sonucu kapakçýklar düþey eksen etrafýnda dönerler ve kurulan bir mekanizma ile dönme enerjisi, elektrik enerjisine, dolayýsýyle elektrik akýmýna çevrilerek uzak bir istasyonda dahi rüzgar hýzýnýn ölçülmesi saðlanýr. Bu tür anemometre 7-160 km/saat arasýndaki hýzlarý ölçer. Ancak, rüzgar hýzýnýn ani azalmasý, hemen kapakçýklarýn dönüþ hýzýna etki etmeyebilir. Bu sebepten meydana gelen hata % 30’a kadar varýr. Dolayýsýyla böyle bir anometre ani hýz deðiþikliklerini tam olarak gösteremez.
Diðer bir mekanik anemometre türü pervaneli tiptir. Bir çeþit rüzgar deðirmeni þeklindedir. Eðer hýz çok düþükse, yataklandýrma sun’i elmasla yapýlýr. Bu tür, 1-40 km/saat’lik rüzgar hýzlarýný ölçmekte kullanýlýr.
Saatteki hýzý 7 km’den daha düþük rüzgar hýzlarýnýn ölçülmesinde ise, ýsý kaybý prensibine göre çalýþan anemometreler kullanýlýr. Bunlardan bir çeþidi, ýsýtýlan bir tel, elektrik güç kaynaðý ve akým ölçmeðe yarayan bir cihazdan ibarettir. Hava akýmý ile ýsý kaybý arttýðý zaman, telin sýcaklýðý düþer ve bunun sonucu olarak düþen direnç daha çok akým geçmesine yol açar. Böylece daha fazla ýsý üretilerek ýsý kaybýna karþý bir denge teþekkül ettirilir. Geçen akýmýn ölçülmesinden hava akýmýnýn hýzýna geçilir. Bu þekildeki ýsý kaybý ile çalýþan anemometreler dar hacimlerdeki hava akýmýnýn ölçülmesinde kullanýldýklarý gibi, ölçüm sýrasýnda akýmda deðiþiklik yapmazlar.
Baþka bir tür hýz ölçümü de, hava içindeki ses hýzýný ölçerek yapýlýr. Durgun havadaki ses hýzýnýn sabit olmasý sebebiyle, bunda olacak herhangi bir sapma rüzgar hýzýnýn bir ölçüsü olur.
Kaynak: Rehber Ansiklopedisi
Lütfen dikkat: Bu sayfada kýrmýzý ile linklenen ve iki çizgi ile altý çizilen linkler reklamdýr. Bu linklere týklanýldýðýnda baþka bir siteye yönlenirsiniz.
