Ah-1 Kobra hakkýnda bilgi

{ Taným uçak |adý=AH-1 Cobra |resim=Two cobras.JPG |bayrak=ABD |türü=Saldýrý |dönemi= Soðuk Savaþ ve Sonrasý |ilk uçuþ= 7 Eylül 1965 |hizmete giriþ= 1967 |hizmetten çýkýþ= ? |üretim adeti= ? |üretici= Bell Helicopter Textron }}

AH-1 Kobra Bell Helicopter Textron (''Bell Helikopter Firmasý'') tarafýndan üretilen baþta ABD, Güney Kore, Ýsrail, Ýran, Japonya, Pakistan, Tayvan ve Türkiye olmak üzere birçok ordu tarafýndan kullanýlan saldýrý helikopteri. Türünün öncülerindendir ve geliþtirilmiþ modelleri bugün dünyanýn birçok ordusu tarafýndan hâlâ kullanýlmaktadýr. Yüksek performans ve ateþ gücünü küçük bir gövdeye sýðdýrmýþ nadir savaþ helikopterlerindendir.

==Geliþim Süreci== ABD, Vietnam Savaþý'ný kazanmanýn yolunun helikopterlerden geçtiðini düþünerek taþýma amaçlý modeller üretmeye karar verdi. Bu amaçla, sivil benzerleri gözönüne alýnarak bazý taþýma helikopterleri yapýldý. Ancak bu ilk örnekler, kapýya monte edilen makineli tüfekler dýþýnda çok savunmasýzdý. Acil bir durum olduðunda Jet uçaklarý helikopterlerin yardýmýna gidebiliyordu fakat çoðu zaman bu yeterli deðildi. Ayrýca jet motorlu uçaklarýn helikopterler gibi yavaþ uçan araçlarla birlikte hareket ederek onlara refakat etmesi çok zordu.

Bell firmasý 1950'den beri helikopter üretiyordu, ürettikleri UH-1 ABD Ordusu'nda geniþ çaplý olarak kullanýlýyordu. Tasarlanan yeni savaþ helikopteri ise küçük, hafif, yüksek performanslý ve ince gövdeli olmalýydý. Gövdenin ince tutulmasý helikopterin ateþ yeme þansýný azaltacaktý.

Vietnam Savaþý'nýn uzamasýyla birlikte daha çok helikoptere ihtiyaç duyulmaya baþlandý. Bu savaþta kullanýlmasý düþünülen Lockheed firmasýnýn Ah-56 Cheyene helikopterinin eksikleri vardý ve çok hantaldý. Bunun üzerine AH-1'lerin kullanýlmasýna karar verildi. Kýsa süre sonra AH-1'ler vazgeçilmez olduklarýný kanýtladýlar. O zamanki AH-1'lerin ateþ gücü; burnun altýndaki 20 mm.'lik üç namlulu otomatik top, TOW Anti-tank füzeleri ve Hydra roketlerinden oluþuyordu.

AH-64 Apache'lerin gelmesiyle ABD ordusu elindeki AH-1'lerin neredeyse tamamýný Apache'lerle deðiþtirmiþtir. Þu anda sadece Amerikan Hava Süvari Taburu AH-1 kullanmaktadýr. Diðer AH-1 ve UH-1'ler Ulusal Muhafýz'lara tahsis edilmiþtir. AH-1'lerin tasfiye edilmesi askerler tarafýndan pek iyi karþýlanmamýþtýr. Daha geniþ elektronik donanýma sahip olsa da AH-64, AH-1'lerin hýzýna ve manevra kabiliyetine sahip deðildi. Bu yüzden Amerikan Deniz Piyadeleri ilerde AH-1W Super Cobra helikopterlerini kullanmayý düþünmektedir.

Super Cobra, normal AH-1'den daha kuvvetli motora ve daha yeni elektronik ekipmana sahiptir. Ayrýca Super Cobra'lara AIM-9 Sidewinder (''Saydvayndýr'') havadan havaya füzeleri ve HELLFIRE(''Helfayr'') füzeleri monte edilebilir.

==Kullanýldýðý Muharebeler== ABD Ordusu tarafýndan 1968'de Vietnam Savaþý'ndaki Tet saldýrýsýnda kullanýlan AH-1 Kobra, 1983 yýlýndaki Grenada iþgali sýrasýnda da Deniz Piyadeleri'ni desteklemekle görevlendirildiler.

Ýran-Irak Savaþý'nda Irak ordusuna ait 6 adet Mi-24 Ýran AH-1J'ler tarafýndan düþürüldü. Buna karþýlýk Irak Mi-24'leri 10 adet AH-1J'yi düþürmeyi baþarmýþtýr.

Çöl Fýrtýnasý Operasyonu'nda Amerikan Deniz Piyadelerine ait 78 adet AH-1 Cobra ve Sea Cobra 1.273 sorti yapmýþ ve hiç kayýp vermemiþtir.

Ýsrail geçmiþte bu helikopterleri Suriye'ye ait tanklarý yok etmekte de kullanmýþtýr. Bunlarýn arasýnda modern T-72 Sovyet tanklarý da vardýr.

Türkiye uzunca bir süredir AH-1'leri PKK'ya karþý düzenlenen operasyonlarda kullanmaktadýr.

==Kullanan Ülkeler== 250px|thumb|right|20mm'lik otomatik top 250px|thumb|right|AH-1'in ön taraftan görünüþü(ince gövdeye dikkat)

ABD

'' Amerikan Ordusu''

'' Amerikan Deniz Piyadeleri''

AH-1W (yaklaþýk 269 adet)

'' Amerikan Deniz Kuvvetleri''

AH-1W (7 adet)

Bahreyn

AH-1E (12 adet)

TAH-1P eðitim (6 adet)

Güney Kore

AH-1S (42 adet)

AH-1F (20 adet)

Ýran

AH-1J (202 adet)

Ýsrail

AH-1S "Zefa" צפע (yaklaþýk 50 adet)

Japonya

AH-1S ( Fuji Heavy Industries tarafýndan üretilmiþ 89 adet)

Pakistan

AH-1S (20 adet)

AH-1F (20 adet + 20 adet sipariþ verildi)

Tayland

AH-1F (3 adet)

Tayvan

AH-1W (63 adet)

Türkiye

AH-1W (9 adet)¹

AH-1P/S (32 adet)¹

Ürdün

AH-1F (33 adet)



Türk Silahlý Kuvvetleri tarafýndan, PKK ile mücadelede ihtiyaç duyulmasý dolayýsýyla alýnmaya baþlanmýþtýr. Þu anda Türk Silahlý Kuvvetleri bünyesinde 41¹ adet AH-1 Kobra helikopteri vardýr.

''¹Resmi deðildir''

==AH-1 Modelleri== ''(kronolojik olarak sýralanmýþtýr)''

AH-1G - ABD için üretilen ilk model, 1966

AH-1Q - tamamen yeni silah ve hedefleme sistemleri, bütün ekipmanlarýn motorun altýna alýndý

AH-1S - Amerikan ordusunu modernleþtirme projesi gereði TOW roketlerinin silah ateþleme sistemleri yenilenmiþtir, 1980

AH-1P - denemeler için yeni GFK rotorlarý takýldý, kokpit ve gece görüþ ekipmanlarý yenilendi

AH-1E - denemeler için ana silah teknolojisi yenilendi

AH-1F - Standart Cobra olarak bilinen model, hedefleme sisitemi ve radar uyarý sistemi yenilendi.

AH-1J Sea Cobra - Amerikan Deniz Piyadeleri ilk model, 2 türbinlidir

AH-1T Sea Cobra - performans artýrýldý

AH-1W Super Cobra - çoðu parça tamamen deðiþtirildi, performans artýrýldý, yeni silah ve elektronik uçuþ sistemleri takýldý

AH-1Z King Cobra - 4 palalý pervaneye geçildi, gece görüþ sistemi geliþtirildi ve Lockheed Martin üretimi hedefleme sistemi takýldý

==Teknik Veriler==

AH-1S

250px|thumb|right|AH-1F modelinin çizimi {|class="wikitable" |- !colspan="2"|Fiziksel Özellikler |- | Aðýrlýk || yüksüz → 2.993 kg (6.6600 lb), yüklü → ? kg |- | Uzunluk || 13,6 m (44 ft, 7 in) |- | Geniþlik || rotorla → 13,41 m , rotorsuz → ? |- | Yükseklik || 4,1 m (13 ft 5 inç) |- | Mürettebat || 2; pilot, silahçý (ayný zaman yardýmcý pilot) |- !colspan="2"|Performans |- | Motor ||1× Lycoming T53-L-703 turboþaft motoru, 1.800 SBG (1.300 kW) |- | Hýz || 195 km/s, 120 mil/s |- | En Yüksek Kalkýþ Aðýrlýðý || 4.535 kg (10.000 lb) |- | Menzil || 510 km, 315 mil |- | Hizmet Tavaný || 3.720 m , 12.200 ft |- | Güç/Aðýrlýk Oraný || ? |- !colspan="2"|Ateþ Gücü |- | Birincil Silah || M197 20 mm'lik otomatik top |- | Güdümlü Füzeler || TOW |- | Roketler || ? |- !colspan="2"|Ek Donanýmlar |- | Elektronik Donanýmlar || ? |- |}

----

AH-1W

thumb|250px|right|AH-1W Super Cobra {|class="wikitable" |- !colspan="2"|Fiziksel Özellikler |- | Aðýrlýk || yüksüz → 3.294 kg (? lb), yüklü → ? kg |- | Uzunluk || 16,26 m (? ft) |- | Geniþlik || kanatlarla → 13,41 m , kanatsýz → ? |- | Yükseklik || 4,17 m (? ft) |- | Mürettebat || 2; pilot, silahçý (ayný zaman yardýmcý pilot) |- |- !colspan="2"|Performans |- | Motor ||2× General Electric 2 × 1.690 BG T-700-GE-401 türbinli motor |- | Hýz || 281 km/s, ? mil/s |- | En Yüksek Kalkýþ Aðýrlýðý || 4.535 kg (10.000 lb) |- | Menzil || 590 km, ? mil |- | Hizmet Tavaný || 4.720 m , ? ft |- | Güç/Aðýrlýk Oraný || 980 kg |- |- !colspan="2"|Ateþ Gücü |- | Birincil Silah || M197 20 mm'lik otomatik top |- | Güdümlü Füzeler || TOW, AIM-9 |- | Roketler || 12 |- |- !colspan="2"|Ek Donanýmlar |- | Elektronik Donanýmlar ||AHB Bigisayar donanýmý |- |}

==Ayrýca Bakýnýz==

AH-64D Apache Longbow

Mi-28

Mi-24

Kamov Ka-50

AH-2 Kýzýl Þahin

Eurocopter Tiger {{Commons-ufak|AH-1 Cobra}}

---

Bu makale, online kullanýcý topluluðu tarafýndan oluþturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nýn Türkçe versiyonu Vikipedi'deki AH-1 Kobra maddesinden kopyalanmýþtýr. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansý ilkeleri kapsamýnda özgürce kullanýlabilir.